C 55 ) 



nit welke als grondbeginfelen alle overige kunnen begrcpen en verklaard 

 worden. Met opzet zeg ik eenige algemeene , daar ik er verre af ben, 

 om, gelijk.vele wijsgeeren vorderen, fommige getracht hebben , alles 

 tot e'e'n eenig grondbeginfel terug gebragt te willen hebben. Hoezeer 

 toch de aandrang, dien wij gevoelen, om alles tot eenheid te brengen 

 in de natuur van ons kenvermogen gegrond, en het rusteloos ftreven 

 daarnaar een voornaam karakter onzer reden is , volgt daaruit geenszins , 

 dat in der daad de gefteldheid der dingen buiten ons, ook daaraan alle 

 zins beantwoordt. Evenwel daar wij als redelijke wezens zoo min iets 

 overtolligs , als iets zonder genoegzamen grond mogen aannemen , ge- 

 loof ik, dat men niet meer beginfelen moet toelaten, dan volftrekt 

 noodzakelijk zijn , om het aanwezen en de verfchillende wijzigingen der 

 verfclnjnfelen te verklaren. 



Die beginfelen nu , welke ik voornamelijk bedoel , zijn wij grooten- 

 deels gewoon krachten te noemen. En hier ontftaat natuurlijk de 

 vraag : vat is cent kracht ? hoogstmoeijelijke vraag ! Maar war den- 

 ken wij bij dit woord ? Het begrip daarvan ligt meer of min oatwik- 

 keld in elk onzer. Het vloeit voort uit twee andere verftandsbegrip- 

 pen, uit dat van zelfftandigheid en dat van oorzaak en gevvrocht; en 

 de eerfte ontwikkeling ontftaat uit ons innerlijk gevoel. Bevvust toch, 

 dat op eene blootc daad van onzen wil zekere beweging in ons ligchaam 

 volgt , en dat wij door de beweging van ons ligchaain in ftaat zijn , om 

 ook bewegingen en veranderingen in andere ligchamen voorttebrengen , 

 en tevens dat dit niet gefchiedt zonder eenige aangewende paging van 

 onzen kant, befchouwen wij dit pogen, als den grond, waardoor deze 

 uitwerkfels worden voortgebragt, en noemen dit kracht, Verder op- 

 merkende, datde ligchamen buiten ons ook op andere ligchameu werken 

 kunnen en verandering in dezelve voortbrengen , zijn wij ook geneigd 

 aan die ligchamen krachten toetekennen, analogisch aan hetgene wij in 

 ons zelven ondervinden. 



Door 



