C 59 ) 



ondoordringbaar, van eene meerdere of mindere digtheid; met een 

 woord, als men bij deze beide nog de reeds aangevoerde kracht van 

 mededeeling der beweging voegt, dan zijn alle de bijzondere verfchijn- 

 felen en eigenfchappen der ftof niets anders dan bijzondere wijzigingen 

 en zatnengeftelde uitwerkfels van die krachten. 



Ik zal mij in geen onderzoek over het voor of tegen van dit ftelfel 

 nu inlaten, maar liever den weg van bloote befpiegeling verlatende , mij, 

 volgens mijn oogmerk , bijzonder bepalen bij de dantrekkingskracht , en 

 de dadelijke aanwezigheid derzelve in de ligchamen nafporen, door de 

 natuur en de ondervinding alleen raad te plegen. Behoort toch die 

 kracht wezenlijk tot de ftof, dan moet men ook langs dezen weg haar 

 daarin aantreffen, en genoegzaam in ieder verfchijnfel gemakkelijk er* 

 kennen. 



In alle ligchamen en in alle deelen der ligchamen doct zich kennelijk 

 aan ons voor, eene foort van poging, neiging, (trekking (tcndence) om 

 elkander te naderen, en vrijgefteld zijnde, zich dienvolgens naar elkan- 

 der toe in alle rigtingen te bewegen, en in onmiddellijke aanraking ge- 

 komen, met malkander zamentehangen. Van deze poging en ftrekking, 

 van deze zame'nhang en aankleving, is ons geen andere grond bekend 

 dan de daadzaak zelve, en deze is eene algemeene en beftendige daad- 

 zaak in de Natuur. Wij kunnen en mogen dezelve dus bij voorraad 

 als eene oorfpronkelijke kracht aanmerken ; of dezelve indcrdaad zoo. 

 danig en wel eene algemeene kracht is, zal blijken uit het onderzoek 

 of alle verfchijnfelen , welke men dadelijk tot dezelve terug kan bren- 

 gen, uit dezelve duidelijk begrepen, en voor volkomen verklaard kun- 

 nen gehouden worden. 



Deze aantrekkende kracht dan vinden wij werkzaam of op afftand of 

 bij onmiddellijke aanraking. In het eerfte geval h'angt de werkihg af 

 van de hoeveelheid der ftof en tevens van de grootheid dcs afftands , 



H a ge- 



