C 66 ) 



Het algemeenst verfclujnfel , waarin dezelve zich dus vertoont is het 

 fallen der ligchamcn , dat is ; de poging van alle ligchamen , om , vrij 

 zijnde, de oppervlakte der aarde of wel haar middelpunt te bereiken 

 met eene beweging overeenkomftig de evengemelde wet. De hoegroot- 

 heid dezer poging, naar de voelbare drukking, door vergel'ijking bepaald, 

 heeten wij het gewigt; de poging zelve, de zwaartc der ligchamen, en 

 als oorzaak fpreken wij van de zwaartekracht. Maar die zwaartekracht 

 is niets anders dan de aantrekkende kracht der geheele aarde en der 

 ligchamen , welke zich op hare oppervlakte of op eenigen afftand van 

 dezelve bevinden. 



De naauwkeurigfte waarnemingen en metingen hebben door ondervin- 

 ding bewczen, dat de aardbol aan de polen een vvcinig platter en bij 

 den aequator meer verheven is. Die fphasroiJifche gedaante is, gelijk ik 

 met een woord reeds gemeld heb , het gevolg der aantrekking, dat is- 

 dan nu ook van de zwaarte van alle de deelen naar het middelpunt der 

 aarde, terw'yl de gehele masfa om haren as wentelt. Uit dit beginfel 

 kunnen wij nu nader, geltjk de vorming dier gedaante, zoo ook de 

 verfcheidenheden der zwaartekracht op verfchillende plaatfen afleiden en 

 verklaren. 



Door de omdraaijing wordt eene middelpuntvliedende werking gebo- 

 ren, welke regtftreeks overftaat tcgen dc middelpunttrekkende kracht of 

 de zwaarte, en welke dus deze doet verminderen. Die middelpuntvlie- 

 dende kracht is op of bij de aspunten nul of bijna nul , maar neemt 

 allengskens toe tot aan den Evenaar, waar zij het grootfte is. De 

 zwaartekracht dus, in eene omgekeerde rede, moet het grootfte zijn 

 onder de polen, en allengskens verminderen tot den squator, waar zij 

 het kleinfte is. 



Derhalve bij de vorming der nog vloeibare aarde moesten bij de po- 

 len de deelen, als zwaarder, het middelpunt iets meer naderen: bij 

 den sequator, waar de zwaarte het meest verminderd werd, integendeel 



als 



