( 67 ) 



als ligter geworden, iets meer van het middelpunt verwijderd blijven, 

 terwijl tusfchen die beide uiterften, uit het overal in zekere evenredig- 

 heid veranderd evenvvigt, eene elliptifche figuur moest geboren worde n 



Uit dezelfde oorzaak volgt dan nu in de dus gevormde aarde de 

 overeenkomftige veranderlijkheid van de zwaartekracht in de ligchamen; 

 daar de afftand van de oppervlakte tot het middelpunt der aarde onder 

 de polen de kleinfte is: doch vandaar evenredig toeneemt tot den aequa- 

 tor, waar de afftand het grootst is; en derhalve , naar de wet van 

 NEWTON, de zwaartekracht, in de rede van de vierkanten dier afftan- 

 den , van de polen af tot den asquator toe telkens vermincleren moet. 



En in der daad heeft ook wedcr de ondervinding door proeven dit 

 bevestigd. Men kan wel de verfcheidcnhcid der zvvaarte niet, naar 

 voelbare drukking, door balanfen of vveegfchalen onderzoeken, omdat 

 de werking van de aantrekking of zwaartekracht op gelijke vvijzc invloed 

 heeft op het gewigt en op het ligchaam , hetwelk men met hetzelve 

 zou willen vergelljken, maar de toepasfing van den flinger op de uurwer- 

 ken heeft dit getoond. Een flinger -uurwerk hetwelk, bij voorbeeld, hier 

 te Amfterdam de feconden aanwijst , zal het te Parijs niet meer doen , 

 omdat de tijd der flingeringen vertraagd wordt , hetwelk men herltelt 

 door den flinger te verkorten; en ditzelfde heeft meer en meer plaats , 

 hoe verder men dat uurwerk naar het zuiden verplaatst , telkens den 

 flinger meer verkortende, ten onweerfpreekbaren bewijze van telkens 

 meer en meer verminderde zwaartekracht. Integendeel hoe verder noord 

 waarts gebragt , hoe meer de flinger verfnelt , de tijden der flingerin- 

 gen korter worden, en dns de flinger ter vereffening verlengd moet 

 vvorden, even zeer ten bewijze van telkens vermeerderde zwaartekracht. 



Zeer moeijelijk zou het zijn de juiste maat dier vermeerdering en 

 vermindering overal te bepalen door onmiddellijke waarneming, omdat 

 het verfchil der afflanden , welke wij op de oppervlakte der aarde be- 



I 3 rei- 



