C 53 ) 



hoe goed ook voorbercid , geene voeding kan geven. Daartoe behooren 

 nog andere zelfftandigheden. Het zijn voornamelijk diegene, die van be- 

 werktuigde wezens , van dieren of planten afkomftig, door ontbinding van 

 dezen ontftaan zijn, en de eigenlijk zoogenaamde plantenaarde of den 

 humus zamenftellen. Van deze alleen hangt de vruchtbaarheid, de kracht 

 en, rijkdom van den grond af ; deze alleen is het , die , benevens hec 

 water , voedfel aan de gewasfen geeft; de hoeveelheid daarvan kan dus 

 ook alleen de veilige maatftaf van de vruchtbaarheid dep aarde zijn. Mag 

 de waarheid dezer ftelling niet worden in tvvijfel getrokken , dan moeten 

 vvij hieruit reeds befluiten , dat ook de eigenlijk voedende beftanddeelen 

 niet gemist worden in den grond, dien wij nu befchouwen , niet flechts in 

 den hoogeren boschgrond, die natuurlijk boven anderen ryk aan planten- 

 aarde is, of bijna geheel daaruit beftaat, maar ook in de aarde, die het 

 lager en open land overdekt. Ook deze is overal begnoeid , en brengt al- 

 mede , van zelve , eene zeer groote verfcheidenheid van gewasfen voorr. 

 Deze alleen is het, die zonder dat denzelven eenige andere floffe wordt 

 bijgemengd, ter knltuur van alle nuttige gewasfen, dienstig is. Immers 

 de Javaan kent geene bemestingen. Zonder deze, alleen in den natuurlrj- 

 en grond , teelt hij het voedend graan , fmakelyke vrucliten , geurige 

 bloemplanten en alle nuttige gewasfen. 



De plantenaarde nu , van welker aanvvezen in onzen grond men zich 

 getnakkelijk kan verzekeren, is daarmede zoo innig vermengd, dat dezelve 

 noch op het oog kennelijk is , noch door uitwasfchen daaruit kan worden 

 afgefcheideu. Ook met betrekking tot dit beftanddeel geldt dus hetgeen 

 hiervoren is aangemerkt ten aanzien der vaste en innige vermenging van 

 alle beftanddeelen , waaruit de grond beftaat , en waardoor dezelve tot 

 eene gelijke en eenvormige zelfftandigheid wordt. Wy leeren hierdoov 

 al wederom eene merkwaardige eigenfchap der vulkanifche aarde ken- 

 nen , het vermogen namelijk , de plantenaarde ten naauwften met zich 



G 3 te 



