( 33 ) 



Die hoopen , namelijk , van houten , planten , boomen met him ganlche 

 gewaai, ftruiken, bladen , vruchten , en al het drijf bare , hetwelk het 

 groeijend Rijk opleverc , vlot geworden , van* den eenen kant der aarde 

 naar den anderen voortgeftuwd , opeengepakt , en eindelijk in hoogere ge- 

 deelten op de bergen , of HI lagere tegen dezelve nergeworpen en verza- 

 tneld , konden daar in dien ftaat niet blijven ; neen , d<? Natuur doodt 

 niet om dood te blijven , ftaat nimmer flil. 



Deze ligchamen , uit verfchillende beftanddeelen zamengefteld , moesten 

 dus in dezen toeftand eene neiging verkrijgen tot wisfeling van ftoffen en 

 tot het uitoefenen van nieuwe venvantfchappen. Er werd water ontleed , 

 warmteftof ontwikkeld , er ontdond zekere broeijing , eene foort van gis- 

 ting, aan de ontleed vvordende droogere ligchamen eigen , waardoor de 

 fmeltbaarfte deelen opgelost en ondereen werden gewerkt, en foms met 

 andere toevallige ftoffen vermengd ; fommige beftanddeelen werden uitge- 

 ftoten , andere werden verwisfeld. De vlugge beginfels , als de warmte- 

 ftof, de koolzure , de gekoolde en gezwavelde waterftoflucht drongen 

 door de bovenkorst , of vermcngden zich met de omringende ligchamen , 

 of zij werkten in vereeniging met het zuurbeginfel op elkander , en vorm- 

 den eene foort van bitumineufe ftof , die zich weder met de koolftof, 

 het overfchot dezer gisting, of eigenlijke branding verbond. Welk pro- 

 ces op het laatst vergezeld en gevolgd is geworden door eene foort van 

 vegetatie, eene doode groeijing, gelijk uit de geregelde fchijnbare kristal- 

 lifatie der zoogenaamde fteenkolen blijkbaar is, en welke eerst dan op- 

 houdt , als de ftof volkomen droog is geworden , en dus de eindpaal der 

 gisting of der verwantfchappelijke werking heeft bereikt. 



WIJNMAN , MILLERS , KNOop en andere vruclitenkcnners hebben vrij 

 naauwkeurige befchrijvingen nagelaten van de verfchillende fruitfoorten , 

 die of in het wild groeijen , of door kweeking verfijnd , in onze moes- 



E ho- 



