C 43 5 



nen tot onderfcheidene oogmerken beftemd zijn , en zijn dit met der daad , 

 en waar vvij die kunncn ontdekken , zullen vvij te meer verbaasd ftaan over 

 de wijsheid van den Schepper , die wij reeds met eenen lieiligen eerbied 

 gadeflaan, indien vvij flechts n doeleinde daarvan kunnen opmerken. 

 Door de opgegevcne bepaling zullen wij vermijden , oni onder eindoogmer- 

 ken te rckenen de nuttigheden, welke eene zaak kan voortbrengen , en 

 die vooral de niensch , de met oordecl en bijzondere vermogens begaafde 

 mensch , uit de natuurlijke voorwerpen weet tc trekken. Hier is veel toe- 

 valligs , veel , waarin enkcle verkiezing werkt , en wij bedoelen alleen het 

 volftrckt noodzakclijke , om aan zekere behoeften te voldoen. 



Ik meen dan gcnoeg voor U te hebben verklaard , wat vvij door Eind- 

 oogmerken verftaan , om nu te kunnen overgaan tot aanwijzing van onder- 

 fcheidene Eindoogmerken , die vvij in het Plantenrijk moeten erkennen. 



I. Laat mij cerst fpreken over eenigc algemeene doeleinden , die wij 

 door de planten zien bereikt. 



II. Eenigc zigtbare Eindoogmerken aanw^'zen in de zamenftelling en bij- 

 zondere deelen der planten. 



Vergtint mij bij dcze voorftclling met zecr eenvoudige en algemeen er- 

 kende vvaarheden te bcginnen, ten einde te eerder overtm'ging voort te 

 brengcn. 



I. VVie zoude zich onzen aardbol kunnen voorftellen van alle planten 

 ontbloot , en denzelven niet voor menfcben en dieren onbewoonbaar moe- 

 ten rekenen. Ik zal nog nict fpreken van het voedfel , lictgeen men aan 

 dezelve verfchuldigd is; maar zullen vvij niet de volftrekte noodzakclijkheid 

 der planten erkennen , zoo al nict om ons eene gezonde darapkrings-lucht 

 te docn inaderaen , en bedorvene ftoffcn op te nemen ; althans om ons 

 vruchtbaren rcgen uit de wolken aan te brengen , en door haren afval en 



F z bij 



