( 19 ) 



minder kostbaar te doen worden , verdienen derhalve eene ernftige over- 

 weging. Kortelijk heeft de Klasfe dan nog aangewezen , in hoe verre de 

 vverktuigcn der adresfanten , ter bereiking van dat doel , als gefchikt te 

 befchouwen zijn. 



Wanneer rivieren of kanalen, tot opgemelde oogmerken, van het ijs 

 moeten worden ontruimd , is het niet genoeg , het ijs in ftukken of fchot- 

 fen te breken , maar dan behooren tevens , voor de doorvaart der fche- 

 pen , die ftukken weggeruimd te worden. Het verbreken gefchiedt ge- 

 woonlijk met zagen en bijlen , door handen-arbeid , en het oprtiimen der 

 fchotfen , dat de meeste moeite veroorzaakt , wordt bewerkt , door dezel- 

 ven onder het nevens vastliggend ijs te fteken , of , wanneer daarvoor gee- 

 ne genoegzame diepte is , de fchotfen boven op hetzelve te halen. 



Buiten eene ijsploeg , door een der adresfanten voorgedragen , om de 

 kracht van paarden tot beweegvertnogen aan te wenden , beftaan de voor- 

 geltelde werktuigen in niets anders , dan in eenige toeftellen , om regte en 

 cirkelvormige zagen ter doorfnijding van ijs in beweging te brengen , en 

 in eenige hef boomen } ter wegruiming van de ijsfchollen. 



De zaagwerktuigen van den eenen zijn zoodanig ingerigt, dat zij niet 

 vvel anders, dan door handen-arbeid kunnen worden bewogen ; doch de 

 ander ftelt voor , zich daartoe van de kracht des ftooms te bedienen , 

 waartoe een ftoomvaartuig van zagen en breekwerktuigen zou worden voor- 

 zien , om , bij den voortgang van dit vaartuig , het ijs te gelijker tijd in 

 kleine repen te fnijden en te verbreken. 



Daar eene zaag tot de eenvoudigfte werktuigen behoort , en in het al- 

 gemeen de uitwerking der beweegvermogens het grootfte is, wanneer de- 

 zelve onmiddellijk op het werktuig , dat het gewrocht daarftelt , worden 

 aangewend , zoo is het volkomen ftrijdig met alle phyfifche grondbeginfe- 

 len , dat door de zamengeftelde zaagwerktuigen , die een der adresfanten 



C a hier- 



