C 4* ) 



derdom zijn *, hoe de haver en booncn bepaaldelijk in de 8 eeuw ondcr 

 de oudfte hier te Lande geteelde gewasfen vermeld worden ; hoe dc 

 rogge , vooral op de hoogere gronden , mede algemeen was , zoodat dc 

 huurprijs der landerrjen in de ii e eeuw veelal in rogge en haver be- 

 taald werd ; hoe de gerst ook reeds in de 8 eeuw opzettelijk verraeld 

 wordt , en niet alleen deze , inaar ook de haver tot bierbrouwen gebe- 

 zigd werd ; hoe de tarve daarentegen minder gemeen was , hetgeen 

 grootendeels mede moest worden toegefchreven aan het gebrek aan goede 

 winterdijken , welke eerst hi de 15* eeuw de zomerkaden veryingen. 

 Zomertarwe wordt , zoover de Hoogleeraar VAN HALL heeft kunnen 

 nagaan , niet bepaaldelijk vermeld , maar wel zomerrogge , wdke in de 

 14* eeuw op fommige plaatfen in Drenthe even algemeen was , als de 

 winter-rogge. 



Vlas wordt in de 12* eeuw in die Gewesten afzonderlijk genoemd , 

 doch is zeker reeds veel vroeger aangekweekt , daar men , volgens aan 

 ons Medelid verleende berigten , ook lynzaad heeft gevonden in de 

 ftraks vermelde merden in Groningerland. Koolzaad wordt in de 15* 

 eeuw als veel gekweekt genoemd , doch de oudfte berigten maken daar- 

 van geen gewag. 



De Veetcelt was in de genoemde landltreek , van de vroegfte tijden 

 af , nog van veel meer belang dan de akkerbouw. De oudst bekende 

 landmaat in Groningen fchijnt die geweest te ztjn van beestetweiden , 

 welke reeds in de 9* eeuw voorkotnt , en waarvan de later dusgenoemde 

 grazen herkomftig fchijnen. In dezelfde 9* eeuw en later wordt her- 

 haaldelijk gewag gemaakt van de vernielende rundcrpest, terwijl weleer, 

 bepaaldelijk van de 136 tot de i6e eeuw, de osfen algemeen als trekvee 

 voor den ploeg gebruikt werden; hetwelk aldaar thans niet meer in 

 zvvang is. 



Reeds in de 13* eeuw beftond er, even buitcn de (lad Groningen, 



eene 



