( 15 ) 



bruikelijke foorten zijn do baggcrturf en de lange Vriefche turf. Andere 

 (borten kunnen niet wel door den Adresfant bedoeld zijn. 



De kool van beide foorten , op de gewone wijze vervaardigd , is ge- 

 noegzaam bekend , vooral die van den baggerturf , die overal veelvuldig 

 in gebruik is. 



Doch geene dier beide kolen bezit , noch kan al die cigenfchappen be- 

 x.itten , welke van de turf'kool bij de memorie zijn opgegeven. De in- 

 zender noetnt de door hem bedoelde kool volkomen of chemisch zuiver. 

 Eene geheel zuivere kool is diegene , welke , behalve de eigenlijke kool 

 of brandftoffen , geene andere beftanddeelen bevat. Doch alle turfkool 

 laat , na de verbranding , een groot gedeelte asch , uit niet brandbare 

 bedanddeelen zamengefteld , terug , die , vooral uit de kool van bagger- 

 turf, aanmerkelijk veel bedraagt. De kool van beide foorten turfisder- 

 halve verre af, van zuivere kool te zijn. 



Alle baggerturf, zelfs de beste van deze foort , is altijd een mengfel 

 van eigenlijke veenftoffe en van eene groote hoeveelheid klei en zand of 

 andere aarde ; welke aarde , geene brandlloffe zijnde , in de asch terug 

 blijft. De asch van turfkool zal derhalve altijd meer bedragen , dan die 

 van houtskool. Het is onverklaarbaar , hoe de Adresfant de turfkool , 

 als brandftoffe befchouwd, voor zuiverder, dan deze, houden en boven 

 deze ftellen kan. 



Dit geldt vooral met opzigt tot het gebruik bij het bewerken van edele 

 metalen, waartoe hij de turfkool boven de houtskool, in tegenflrijd met 

 alle ondervinding , aanprijst. Geen esfai toch van goud of zilver kan 

 met turfkool gefchieden , omdat deze , minder digt zijnde , in de geringe 

 ruimte van den esfai-oven geene genoegzame hitte geeft en door de vele 

 asch zeer hinderlijk is ; het is voorzeker , omdat men met minder houts- 

 kool, wanneer zij genoegzamen togt heeft, fpoedig eene fterkere hitte v er- 

 krijgt dan met turf kolen , dat de goud- en zilverfmeden tot at hun werk 



zich 



