( 16 ) 



zich bij voorkeur van houtskool bedienen. 



Het is echter denkelijk , dat de Adresfant zich voorftelt , de meerdere 

 digtheid der houtskool , waardoor zij in eene zelfdc ruimte meet brand- 

 ftoffe dan de turfkool bevat, ook in deze te zullen verkrijgen , wanneer 

 de turfkool van fterk zamengepersten turf vervaardigd wordt. Het is 

 niet te ontkennen en ook bevonden , dat daardoor aanmerkelijk veel ge- 

 wonnen , en eeue werkzamere kool verkregen wordt. Doch de ondervin- 

 ding leert tevens , dat zulk eene kool zeer los is van zamenhang , fpoe- 

 dig tot gruis valt , en geene drukking verdragen kan; zonder nog tege- 

 wagen van de vele asch , die zij opleverr. 



Een andef gezegde in de memorie , namelijk, dat zich onderhet bran- 

 den en glimmen der turfkool geene dampen hoegenaamd , veel minder 

 fchadelijke of fcherpe dampen , zouden ontwikkelen , wordt almede door 

 de ondervinding tegengefproken. 



Verder wordt in de memorie gewag gemaakt van het nuttig gebruik 

 der bijvoortbrengfelen , die met het bereiden der turf kolen verkregen 

 worden. Alles , wat daaromtrent veimeld is , heeft betrekking tot on- 

 derwerpen , die door anderen reeds zoo veelvuldig en volledig behandeld 

 zijn , dat men het onderzoek daaromtrent als voltooid mag achten ; de 

 grondbeginfelen , waarnaar dergelijke bewerkingen behooren te gefchie- 

 den , -zijn gevonden , aangewezen , en genoegzaam bekend. Van dien 

 aard is het gebruik der turfasch in den Landbouw , tot het opdroogen 

 en vruchtbaar maken van lage , natte gronden. Verder het zuiveren 

 en ontkleuren van water en andere vochten , tot welk gebruik de houts- 

 kool, en in fommige gevallen de dierlijke kool, voorzeker niet Hgt , noch 

 door turfkool, noch door eenige andere zelfftandigheid van.dezelfde 

 uitwerking , zal kunnen vervangen worden. Hetzelfde mag ook ten aan- 

 zien van het weren en vernietigen van fchadelijke damp- of luchtvormige 

 uitvloeifelen gezegd worden. 



De 



