( 68 ) 



een vermogen tot die werking hebben , en noemen die kracbt veer- 

 kracht. Wij kunnen ons vroegere waarnemingen wederom voor de 

 geest brengen , en fchrijven dus aan het ik , of aan de ziel eene kracht 

 toe, door welke deze werking gefchiedt, en noemen dezelve de ver- 

 beeldingskracht. 



Hieruit volgt dan , dat het begrip kracht flechts een hulpbegrip is , 

 waarmede eigenlijk niets anders wordt aangetoond , dan eene zekere 

 foort van werking , welke eene zelfftandigheid , hetzij ligchaam of ziel , 

 aan welke wij die kracht toekennen , volbrengt of kan volbrengen. 

 Kracht is dus een praedicaat , hetgeen aan eene zelfftandigheid , 

 hetzij ligchaam of ziel , wordt toegefchreven , voor zoo verre die 

 zelfftandigheid, onder zekere voonvaarden en volgens vaste wetten , 

 eene bepaalde foort van werking voortbrengt , of kan voortbrengen. 

 De vraag dus : wat is deze of gene kracht op zicli zelve , wat is bij 

 voorbeeld de aautrckkingskracht , de verbeelding , de rede op zich 

 zelve, dat is, afgezonderd van de zelfftandighcid , aan welke zij als 

 kracht en vermogen wordt toegefchreven , en afgezonderd van de wer- 

 king, welke zij voortbrengt, of kan voortbrengen? deze vraag is, 

 naar mijn oordeel , ongerijmd , en ongerijmd is dus ook elk antwoord , 

 hetwelk zulk eene kracht tracht aan te wijzen. VVanneer men abflra- 

 heert da"a"r , waar men niet kan noch moet abllraheren , dan ontflaat 

 hetgeen onbegrtjpehjk is, niet omdat het boven het menfchelijke ver- 

 (land gaat, maar omdat het, als het ware, beneden hetzelve is. Deze 

 aanmerking is niet overbodig. Velen , niet alleen wijsgeeren , maar 

 ook natuurkundigen , en wiskundigen van vroegeren tijd , en van onzen 

 tijd , redeneren zoodanig over krachten , als of dezelve bijzondere we- 

 zens, zelfltandigheden , ja perfonen zijn. Zij redeneren over een ijdel 

 beeld hunner fantafie, welke genegen is alles tot zelfftandigheden te 

 vormen , en wanneer zij met dit maakfel (want de fantafie vomit alleen 



beel- 



