( 69 ) 



beelden van ligcharaelijke zelfltandigheden en toonen) niet te regt kun- 

 nen komen , klagen zij over de beperktheid van het menfchelijk ver- 

 ftand. Wat heeft men niet al gefproken over het fchoone , goede en 

 ware , afgezonderd van hetgeen fchoon , goed en waar is I wat heeft 

 men niet gefpeeld met het begrip lev en I wat heeft men al niet gecon- 

 ftrue'erd door de aantrekkings- en afflootingskracht , en daaruit niet al- 

 leen ligchamen , maar ook levenskrachten voortgebragt ! welke metamor- 

 phofen heeft niet het begrip rede in de laatfte vijftig jaren in de Duit- 

 fche wijsgeerige fcholen ondergaan , zoodat men thans niet meer weet , 

 wat men van dezelve zal maken ! Laat aan den dichterde vrijheid vergund 

 zijn , om zijne vvereld met zoo vele zelfftandigheden , als hij wil , te 

 bevolken , en met de fchoonfle bloemperken te verfieren , maar de vys- 

 geer is als zoodanig geen dichter. Hij vindt en tracht te vinden , het- 

 geen befiaat , en alle fchoonheid , vvaarnaar hij ftreeft , is eenvoudig , 

 klaar en duidelijk aan te wijzen , hetgeen eene naauwkeurige waarneming 

 en eene juiste redenering hem doet vinden , en hetgeen niet vermengd is 

 met de gewrochten eener fcheppende verbeeldingskracht. Waar deze verbeel- 

 dingskracht heerscht , kan geene ware wijsbegeerte beftaan. Zij moet niet 

 uit het gebied der wijsbegeerte gebannen worden, want zij is ook daar nood- 

 zakelijk , maar zij moet door het verdand zorgvuldig beftuurd worden. 

 Zij moge nu en dan praeadviferen , maar ftemgeregtigd moet zij niet zijn. 

 Uit hetgeen wij van de krachten gezegd hebben , volgt onmiddellijk , 

 dat derzelver verdeeling alleen op de verdeeling der werking in foorten , 

 volgens het begrip van oorzaak , moet gegrond zijn, Aan elke 

 foort van werking , welke wij niet uit eene andere foort kunnen aflei- 

 den of verklaren, fchrijven wij eene bijzondere kracht toe. Hoe meer 

 wij dus in de kennis van het oorzakelijk verband der dingen vorderen , 

 des te juister kan de verdeeling der krachten zijn. De algemeene ver- 

 deehng zou op deze wijze kunnen gefchieden : 



Voor- 



