C 70 :> 



Vooreerst vertoont zich een groot verfchil tusfchen ligcbatnelijke- en 

 zielswerkingen , weshalve men ook de krachten in ligchamelijke- en 

 zielskrachten teregt onderfcheidt Van de ligchamelijke werkingen zijn 

 er zoodanige , welke zich in het geheele rijk der ligchamelijke natuur , 

 dus zoovvel bij organifche als niet organifche ligchamen openbaren, wel- 

 ke wij dus aan algemcene natuurkrachten toefchrijven. Tot deze 

 krachten behooren de algemeene aantrekkende en afftootende kracht, de 

 veerkracht , de cohaefie- en adhaefiekracht , de fcheikundige aantrek- 

 kingskrachten , de krachten zigtbaar bij de werking van het licht , de 

 warmte , electriciteit , het galvanismus , magnetismus. 



Er zijn daarentegen andere ligchamelijke werkingen, welke zich alleen 

 bij planten en dieren, dus bij organifche ligchamen , vertoonen , en welke 

 datgene uitmaken , hetgeen wij leven noemen , en in beftendige organifche 

 werking beftaat. . Tot deze levenswerkingen rekenen wij vooreerst diege- 

 nen , welke aan de planten eigen zijn , doch zich ook , hoewel gewijzigd, 

 bij de dieren vertoonen. Wij fchrijven dus dezelve toe aan algemeene 

 levenskrachten. Andere levenswerkingen vertoonen zich niet bij de 

 planten, m'aar alleen bij de dieren , en fchijnen gegrond te zijn in de 

 werking van het zenuwfrelfel. Wij kunnen daarom de kracht, welke 

 deze levenswerking voortbrengt, de zenuwkracht noemen, welke kracht 

 de grondflag is van het gevoel , en van de willekeurige beweging. 



Bij deze ligchamelijke krachten moeten wij op een hoogstgewig- 

 tig verfchil tusfchen dezelve letten. Sommige van dezelve verken 

 beflendig , zoo lang er ids is , waarop ztj kunnen verken. Dit is 

 het geval bij de algemeene aantrekkkirigs- of zwaartekracht. Dezon, 

 de maan en de aarde trekken elkander beflendig aan ; beftendig loopt de 

 aarde om de zon , en de maan om dc aarde ; de werking van eb en 

 vloed heeft onophoudelijk plaats. AHe ligchamen op de oppervlakte 

 der aarde worden door de aarde beftendig aangetrokken ; want zij vallen 



al- 



