( 72 ) 



boom voortgebragt zou hebben. Deze opwekking gefchiedde door dc 

 vochtige aarde en door eene bepaalde -warmtemaat. 



Geene werking vertoont zich bij het verfche ei , zoo lang het in de 

 gewone warmtemaat is. Maar geef daaraan eenen hoogeren bepaalden graad 

 van warmte , zoo als diegene is , welke de hen bij het broeijen daaraan 

 mededeelt , dan kotnen de levenskrachten in werking , en door deze wer- 

 king ontwikkelt zich een dier , het kuiken komt op zijnen tijd te 

 voorfchijn. Hier is dus eene bepaalde warmtemaat , welke de levens- 

 krachten in werking brengt; is de warmte tegering, dan ontftaat er gee- 

 ne werking ; is dezelve te groot , dan wordt alle kracht vernielt , zoo- 

 dat alle opwekking ophoudt. 



Dit geldt dus van alle algemeene levenskrachten en de zenuwkracht. 

 Zal een dier of mensch blijven leven , dat is die werkingen blijven ver- 

 toonen , waarin het leven beftaat , dan moeten die krachten beftendig 

 opgewekt worden , hetgeen gefchiedt door inademing der lucht , door 

 vocht , voedfel en warmte. Neem een van deze weg , dan houdt niet 

 alleen het leven op , maar ook alle levenskracht wordt eindelijk vernie- 

 tigd , hoewel bij het eene dier vroeger dan bij het andere. Hetzelfde 

 geldt van de planten. 



De flotfom , welke wij hieruit opmaken , is deze : Er zijn zekere 

 foorten van werkingen , welke aan een ligchaam eigen zyn, en tot 

 deszelfs natuur behooren, dock welke niet beftendig zijn en voortdu- 

 ren , maar eene uit- of invendige oorzaak noodig hebben , die dezelve 

 opwekken , om zich te openbaren. Deze oorzaak of werking , waardoor 

 die opwekking gefchiedt, noemt men eenen prikkel , of een opvekkings- 

 middel, en aan dat ligchaam, welks kracht door eenen prikkel tot 

 werkzaamheid kan opgewekt worden , wordt prikkelbaarheid of opwek- 

 baarheid toegefchreven. Dit prikkelbaar ligchaam kan het geheele orga- 

 nifche ligchaam zijn , of ook een deel van hetzelve , een orgaan of een 



deel 



