( 74 J 



4. Het licht der zon is voor vele planten en dieren een noodzake- 

 Ujk prikkelingmiddel , hetwelk echter niet beflendig werkt. Voor vele 

 planten en dieren zou ook de beftendige prikkel nadeelig zijn. Ook iu 

 dit opzigt is de ronddraaying der aarde om hare as , waardoor dag en 

 nacht elkander opvolgen , zeer heilzaam. 



5. Voedingmiddelen uit het dieren- en plant en ryk. Ueze dienen niet 

 alleen tot ontwikkejing , vorming en ondcrhouding , voor zooverre zij 

 zich met de .organifche deelen van het ligchaam als beRanddeelen ver- 

 eenigen, rnaar ook tot opwekking der krachten. Zelfs zijn fommigen 

 meer dienstbaar als prikkels , dan tot voeding. 



, 

 Voorts kunnen vele uitvvendige dingen onder zekere omftandigheden 



eenen prikkel voortbrengen , zoo als , bij voorbeeld , fommige artfemj- 

 middelen , prikkelingen op de huid , enz. 



Al deze voorwerpen , vvaarvan vvij gefproken hebben , dienen als 

 uitixendige prikkels. Maar er zijn ook inwendige prikkels , dat is 

 zoodanigen, welke in de deelen van het ligchaarn zelven zijn , en dus door 

 de werking der organifche krachten zelve voortgcbragt zijn. Hiertoe 

 behooren de fappen van planten en dieren. hi de bevruchte (lof van 

 de kiem , van het zaad en het ei , wordt door de organifche wer- 

 king eene vloeiftof voortgebragt , waarin bolletjes zijn , welke door de 

 warmte in beweging gebragt worden. Deze vloeiftof dient tot eenen 

 prikkel voor de vaten , waarin zij ftroomt , terwijl zij zelve door de 

 werking der vaten in beweging is. Van deze prikkeling hangt af de 

 werking der voeding , zondcr welke geene plant of dier beflaan kan. 



Voor inwendige prikkels moeten ook gehouden worden de zenuvven , 

 welke de fpieren en andere organen tot werkingen opwekken , waardoor 

 willekeurige en pnwillekeurige bewegingen ontdaan. 



Ten ^p2igjce uV*n ..^p, fliikkels molten wij nog dit opmerken, het- 



welk 



