( 8! ) 



waarvan de oplosfing eene grootere kennis vereischt , dan ons door de 

 bewustheid zelve kan gegeven vvorden , dan moeten wij verklaren , dat 

 wij tot zoodanig eene oplosfing volkomen ongefchikt zijn, doch ook 

 tevens , dat het ons ongerijmd voorkomt , de getuigenis der bewust- 

 heid uit hoofde van zoodanige bedenkingen te willen verwerpen. Alle 

 kennis der waarheid , indien er eenige is , moet van de uitfpraak der 

 bewustheid uitgaan , ja zelfs moeten alle tegenbedenkingen , indien zij 

 iets zullen beteekenen , op dezelve gegrond zijn. De poging , om een 

 hooger beginfel te vinden, waarin het fubjective en objective, het on- 

 (toffelijke en het ftoffclijke zich vereenigen , en , gelijk men dit noetnt , 

 identisch worden , is eene poging , om boven de bewustheid (welke 

 ons niets van zoodanig een beginfel verkondigt), en dus boven de 

 perken te gaan , welke aan ons kenvermogen zijn aangevvezen , en zoo- 

 danige pogingen kunnen flechts tot metaphyfifche droomen geleiden. 



Intusfchen , wanneer de natuurkundige eene werking in de natuur 

 niet verklaren kan , tracht hij analogien of overeenkoraflen derzelve met 

 andere werkingen te vinden. Dit vinden van overeenkomften is voor- 

 zeker bij de befchouwing der natuur, welke ons overal , hoe meer wij 

 in derzelver werkplaats indringen , bij de grootfte verfcheidenheid, een- 

 heid en overeenkomst vertoont , en daardoor voor het verftand zoo 

 belangrijk vvordt, zeer gewigtig, en is reeds op zich zelve meer of min 

 eene wezcnlijke vordering en kan tot hoogere geleiden. Zoodanige 

 analogien , welke altijd op zckere begrippen gegrond zijn , vinden wij , 

 zoo als het mij toefchijnt , ook hier. Het bcgrip van opwekking en 

 prikkelbaarheid , hetwelk , gelijk wij zagen , door de verfchijnfelen en 

 werkingen in de organifche natinir wezenlijkheid ontvangt , kan ook 

 tot de betrekking der ziels- en ligchaamskrachten uitgeftrekt worden. 

 Ingevolge van deze uitbreiding van dit begrip ftellen wij, dat de bewe- 

 ging des ligchaams niet door de ziel wordt voortgebragt , want dit 



L ge- 



