C 59 ) 



Bij zoodanig eene vergelijking der ouden en nieinven moet men 

 vooral in het oog houden , dat de wetenfchappen in de nieuwerc tijden 

 zoo groote vorderingen geraaakt hebben , en daardoor zoo uitgebreid 

 gewordcn zijn , dat er thans meer tijd noodig is , otn een enkel vak 

 grondig te beoefenen, daarin uittemimten , en hetzelve wezenlijk te 

 bevorderen , dan er voorheen , ten tijde van SOCRATES , vereischt 

 werd, om al dc vak ken der toen bekende wetenfchappen zoodanig te 

 kennen, dat men daarin als kundig befchouwd werd, en grooten roem 

 bij zijnc tijdgenooten inoogstte. Wat was toen bij de Grieken de Ge- 

 1'chiedenis , .do Aardrijkskunde , de Sterrekunde , de kennis der vrcemde 

 Talen , ja wat was do Sclieikunde , de Geologic , wat waren de ftelfels 

 der Natuuflijke Gefchiedenis zelfs nog in de zestiendc eetiw ? Bij deze 

 uitgebrekiheid der wctenfchdpiien is het dan ook noodzakelijk gewor- 

 deu, daarvan onderafdcelingcn tc maken, welke de Ouden niet kenden , 

 en is liet in het algemcen, zonder .veel uitzondering , elk een aan te 

 raden , die dc wetenfchap door nieuwe ontdekkingen en nafporingen 

 wil vemjken en volmaken, en daartoc tijd, gelegenheid, talenten en 

 vrijc kens heeft, dat liij ilechts e*e"n vak voor zijnc bijzondere oefening 

 en werkzaamheid kiezc. Al vvie eenen HUMBOLDT wil navolgen , zon- 

 der zijne talenten tc hebben, wordt een oppervlakkigc befchouweri : ; j) 



Hicruit volgt cvenwcl gcenszins* dat men, belialvc het bepaald geko- 

 zen vak, elk andcv moet vervvaarloozen en minachtcn. Een geleerde, 

 ik fpveek niet van den mechanicus , kunftenaar , of onderwijzer van 

 eene oudo of nieuwj taal , nioet ecnc algetneene befchaving dcs ver- 

 (lands hebben , en dus die wetenfchappen beoefenen , welke daartoe 

 ftrekken en behoorcn, en !iij moet claarenboven andere vakkeii in zoo 

 verre kennen , als dezelvc met zijn vale in betrckking Itaan, en tot de 

 vorderingen in hetzelve mittig zijn kunncn. Anderzins ontdaat eene 

 nadeelige cenzijdigheid , welke bclagchelijk wordt, wanneer men met 



H 2 min- 



