( 83 ) 



De vverking der zielskrachten op de ligchamelijke organifche krach- 

 ten , en vvelke vvij de werking van de zid op het ligchaam noemen , 

 kunnen vvij , ingevolge de getuigenis der zel( bewustheid , tweevoudig 

 ftellen. Vooreerst kan die vverking uitgaan van die kracht der ziel , 

 welke wij den wil noemen , en zoodanige werkingen noemen wij wills- 

 keurige werkingen en bewegingen. Intusfchen kan de vvilskracht plaats 

 hebben zonder die bevveging. Wij kunnen geenszins elke beweging 

 volbrengen , welke wij vvillen , noch op die wijze , met die fnelheid , 

 fterkte en in die rigtingen , welke wij begeeren ; hier is de vvil 

 hoogst beperkt , een bewijs , dat deze zielskrachten hier niet anders 

 dan als prikkcls werken, en alle beweging door de ligchamelijke 

 krachten gcfchiedt. 



Maar de vverking en bevveging des ligchaams kan zonder onzen wil , 

 ja tegen onzen wil gefchieden , en dan wordt dezelve onwillekeurig ge- 

 noemd ; welke onwillekcurige werking intusfchen ook door de werkin- 

 gen der zielskrachten als prikkels kan voortgebragt zijn. In dit geval , 

 en indien die werking zigtbaar of hoorbaar is , kan zij ons den toe- 

 ftand , de handelingen en aandoeningen der ziel van iemand aanwijzen. 

 Wil men niet , dat zoodanig iets aangewezen worde , dan tracht men 

 die onwillekeurige bewegingen te onderdrukkcn , vooral door het ver- 

 mogen , hetwelk men heeft , om willekeurige bewegingen voorttebren- 

 gen. Heeft die onderdrukking niet plaats , dan entllaat , hetgeen wij 

 zeggen : het ligchaam is een fpicgel der ziel , dat is , de bnvcging en 

 verandering des ligchaams, voortgebragt door de werkingen der ziel, 

 als prikkels ter opwekking der zenuwkracht , zijn overeenkomflig met 

 die opwekkende werkingen. Hoogst merkwaardig is het , dat elk onzer 

 meer of min weet, waarin deze overeenkomst beflaat, of waarin zich 

 dezehe opctibaart. Wanneer de zielskrachten als prikkels fterk op het 

 ligchaam werken, kan men op het gelaat, in de houding en vverking 



L z van 



