kel op die zielskracht , welke wij het gevoelvermogen uoemen. Ik voel 

 den indruk op het oog , vooral wanneer dezelve onaangenaam is , zoo 

 als , indien het voorvverp te fterk verlicht is. Maar deze zielskracht, 

 het gevoelvermogen, wekt ook die kracht op, welke wij het waarne* 

 mingvermogen noemen. Ik neem vaar het voorwerp , dat is, ik word 

 mij bewust , dat het voorwerp beftaat , hier in mijne tegenwoordigheid 

 is , zekeren vorra en grootte heeft. 



Zoo is het met al de zintuigelijke waarnemingen gelegen. Er 

 is een ligchamelijke, niet organifche prikkel; zoo als diegene, wel- 

 ke door het licht op het oog, door de trillende beweging der 

 lucht op het oor , door de fijne uitvloeifels des ligchaatns op het 

 reukorgaan , door de zoutachtige deelen op de tong , en door de 

 tegenftandbieding op het tastvermogen , wordt voortgebragt. Door 

 dezen prikkel wordt eene organifche kracht, de zenuwkracAt , opge- 

 wekt , deze wekt door hare werkingen het gevoelvermogen op , en dit 

 het waarnemingvermogen , terwijl dan tevens meestal ook de overige 

 zielsvermogens , zoo als de verbeelding , het geheugen , het denk- en 

 begeervcrmogen , in wcrking gebragt worden. 



Ik raak een gloeijend ligchaam aan en brand mij. Door de hitte wordt 

 de zenuwkracht fterk opgewekt , en de hevige werking , hierdoor ont- 

 ftaande , is een geweldige prikkel voor het gevoelvermogen. Ik gevoel 

 de fmartelijke pijn , welke men het branden noemt, en welke geheel 

 iets anders is , dan een toeftand of werking der zenuwen. 



Het gevoelvermogen kan ook opgewekt worden , zonder dat de voor- 

 ftelling en de bewustheid van een voorwerp ontflaat. Wanneer bij de 

 Galvanifche werking , in de rij der geleiders , de een den vinger op de 

 tong van den tweeden , en de tweede op de tong van den derden houdt , 

 en nu de keten gefloten wordt , dan ontwaart de tweede op zijne tong 

 eenen zekeren fmaak , en de derde eene flikkering in het oog. Hier wordt 



