( 86 ) 



alleen het gevoelvermogen opgewekt, zonder dat er eene waarneming 

 van eenig voorwerp plaats heeft. 



Bij den honger is eene organifche werking , vooral van de maag , 

 doch deze werking is geenszins de honger zelf , maar zij vverkt als 

 prikkel op het gevoelvermogen , waardoor dat gevoel ontthat , het- 

 geen men honger noemt , vvelke des tc fterker Is , naarmate de prik- 

 keling fterker is. Hoe fterkcr dit gevoel is , des te meer wordt daar- 

 door het begeervermogen , om den honger te ftillen , opgewekt. Daar- 

 om is honger een zooveel vermogende prikkel bij menfchen en dieren , 

 om de krachten , zoowel van het ligchaatn als van de ziel , in beweging 

 te brengcn. 



Hetgeen hier gezcgd is fchijnt bij elk ligchamelijk gevoel plaats te 

 hebben. Het ligchaam wordt iiftwendig of inwendig aangedaan; de ze- 

 nuwkraclit vvordt hierdoor middcllijk of onmiddellijk opgewekt , en hier- 

 door het gevoelvermogen; hetwelk ecu aangenaam of onaangenaam lig- 

 chamelijk gevoel voortbrengt. Het is ook waarfchijnlrjk , dat andere 

 vermogens der ziel , zoo als de verbeeldingkracht , het geheugen , het 

 denkvermogen , het zielegevotl 9 dat uit voorftellingen ondlaat , door de 

 werking der zenuwkracht opgewekt worden , of opgewekt kunnen wor- 

 den. Welk eenen invloed de toefland en werking van het ligchaam op 

 de verbeelding en het gelieugen heeft , is bekend. Of intusfchen alle 

 werkingen der ziel door ligchamelijke werkingen middellijk of onmiddel- 

 lijk zouden opgewekt worden , dit kunnen wij geenszins bevestigen , en 

 is ook niet waarfchtjnlijk. 



Indien in het door ons voorgefielde vvaarheid is , dan zijn de wer- 

 kingen der krachten van ziel en ligchaam , de eene een prikkel voor 

 de andere , en dan beftaat hierin voornamelijk het verband van ziel 

 en ligchaam. 



Maar 







