C 9* ) 



ts zvak , en kan daarom geen genoegzamen tegenftand bieden. Even- 

 wel beftaat toch hierin niet de hoogfte graad van zedelijke volmaking, 

 waartoe de mensch hier op aarde moet trachten te naderen , dat hij in de 

 opvolging van zijnen pligt, fteeds bij zich zelven tegenftand en ftrijd vindt } 

 en hierin overwint , maar dat hij door oefening en overwinning , in 

 het bijzonder door liefde en achting voor al hetgeen goed en edel is , 

 het zoo verre brengt , dat de inwendige ftrijd en tegenftand meer en 

 meer ophoudt , en het hem tot eene tweede natuur, als het ware, 

 geworden is, zijnen pligt getrouw te volbrengen , en dat hij daarinjuist 

 zijn hoogfte levensgenot ftelt en vindt. Dit is de kernel op aarde , 

 voor zoo verre wij denzelven op onzen aardbol kunnen vinden , en 

 dit bedoelt mede het Christendom , wanneer het de liefde als de bron 

 onzer zedelijke handelingen en beginfelen flelt. Dat is toch niet het 

 fchoonfte ideaal van eenen Staat , waarin de opperraagt deeds gewel- 

 dige maatregelen moet nemen, om de rust te handhaven en het oproer 

 te beteugelen , maar veeleer die Staat , waarin zoodanig iets geheel niet 

 noodig is , en elk een gevvoon is regtvaardige wetten op te volgen en 

 te eerbiedigen, en zulks gaarne doet. 



Ons befluit is dan het volgende: Het ligchamelijke organifche leven 

 is geheel ongelijkfoortig aan het zieleleven. Geene overeenkomst vertoont 

 zich in de werking van beide. Bij den mensch zijn dezelve tot eeii 

 geheel vereenigd , zoodanig , dat de werking van het eene die van het 

 andere opvvekt. Maar hieruit volgt geenszins , dat het zieleleven van 

 het ligchamelijke geheel afhankelijk zou wezen. Er is integendeel eene 

 hoogere zielskracht in ons , welke , ontwikkeld zijnde , aan de ligcha- 

 melijke prikkels tegenftand bieden , en dezelve verzwakken kan , welke 

 ook de , met het ligchamelijke leven meer in gemeenlchap ftaande , la- 

 gere zielsvermogens , zoo als de verbeeldingskracht , de zinnelijke nei- 

 gingen en het ligchamelijk gevoel , kan belluren en ons tot die ver- 



ftan- 



