( 97 ) 



nietigen. Het is hierbij ook merkwaardig , dat dezelfde prikkels , wel- 

 ke organifche werkingen opwekken en vernietigen kunnen , ook bij de 

 iinponderabilia zulk eene gcwigtige rol fpelen , zoo als water en lucht. 



Kunnen wij te regt ftellen , dat de werkingen van alle zoogenoemde 

 iraponderabilia , werkingen zijn van eene en dezelfde zelfftandigheid , 

 zoo als van den aether, dan kunnen wij aan deze zelfftandigheid ver- 

 fchillende foorten van krachten toefchrijven , welke zoodanig zijn , dat 

 de werking van de eene die van de andere opwekt , even zoo als dit 

 bij de zielskrachten plaats beeft. 



Indien de hier door ons voorgedragene analogic op waarheid kan 

 aanfpraak maken , dan is dezelve , naar mijn oordeel , voor de natuur- 

 kundige wetenfchappen en de zielkunde niet onbelangrijk. Of de gron- 

 den 3 daarvoor aangehaald , welke ik overigens hier niet volledig heb 

 kunnen ontwikkelen , van eenige kracht zijn , laat ik gaarne aan Uw 

 verlicht oordeel over. Dit ten minfte meen ik te mogen befluiten , dat 

 wanneer het begrip van prikkelbaarheid , of opwekking der krachten in 

 de Phyfiologie , dat is , bij de befchouwing der werking van de orga- 

 nifche ligchamelijke krachten , wezenlijkheid heeft , hetzelve dan ook 

 tot de' zielswerkingen en tot die der imponderabilia kan uitgeftrekt wor- 

 den , dewijl dezelfde gronden , welke ons het regt geven hetzelve in de 

 Phyfiologie op te nemen, ook hier gelden. 



Om des te juister te kunnen beoordeelen , of aan dit begrip al dan 

 niet wezenlijkheid mag toegefchreven worden , laat ons hetzelve tot de 

 meest eenvoudige voorftelling brengen. 



Kracht noemen wij, gelijk wij gezien hebben , de hoedanigheid van 

 eene zelfftandigheid, hierin beftaande , dat deze zelfftandigheid eene ze- 

 kere foort van werking kan voortbrengen , welke niet uit eene an- 

 dere kan afgeleid worden. Geene kracht kan dus eene andere foort 

 van werking voortbrengen, dan diegene, welke aan haar eigen is. 



N Dus 



