( 98 ) 



Dus kan ook geene kracht de working van eene andere voortbrengen. 

 Intusfchen kan er toch zoodanig eene betrekking zijn tusfchen twee 

 verfchillende krachten , dat de werking van de eene de andere kracht tot 

 werking brengt , zonder dat de eene kan gezegd worden de werking van 

 de andere te volbrengcn. Dit in werkingbrengen van eene kracht 

 hebben wij opwekking derzelve genoemd, en het vermogen , om daar- 

 toe opgewekt te worden , prikkelbaarheid. Wij hebben gemeend uit de 

 waarnemingen , welke ons leeren , dat onder zekere omftandigheden eene 

 ftandvastige opvolging van ongelijkfoortige werkingen plaats heeft, te 

 roogen befluiten , dat zoodanige opwekking in het geheele rijk der na- 

 tuur , in het zieleleven zoowel als in het ligchamelijk leven , plaats 

 heeft. 



Soms kunnen wij van deze opwekking eene meer of minder waar- 

 fchijnlijke verldaring geven , zoo , bij voorbeeld , wanneer door de wer- 

 king eener kracht een hinderpaal voor de werking van eene andere 

 kracht wordt weggenomen. Doch in de meeste gevallen fchijnt het 

 boven de kracht des menfchen te gaan , om deze opwekking en prik- 

 kelbaarheid eenigzins voldoende te verklaren. 



Immers wat heet , eene werking in de natuur verklaren ? Indien 

 wij die verklaringen , welke te regt voldoende kunnen genoemd wor- 

 den , met elkander vergelijken , dan zullen wij vinden , dat dezelve dit 

 met elkander gemeen hebben , dat zij aanwijzen , dat de te verklaren 

 werking tot eene zekere foort van. werking behoort , en daaruit afgeleid 

 wordt. Zoo verklaar ik, bij voorbeeld, het oprijzen van het water in 

 de pomp, waarvan de zuiger opwaarts getrokken wordt, door die al- 

 gemeene foort van werking, welke wij de zwaarte der lucht noemen. 

 Uit hoofde van deze zwaarte drukt de lucht op het water rondom de 

 pomp , en hierdoor rijst het water in de pomp , op hetwelk die druk 

 niet plaats heeft. Ik verklaar dezen druk of de zwaarte der lucht , 



wan- 



