( 34 ) 



meen gebruik gefchikt te maken. Waartoe hij te meerdere aanfporing 

 vond in de ovcrcuiging , dat men een dubbel voordcel zoude kunnen 

 bereiken , door het gebruik dezer brandftof te bevorderen , naardien 

 men , bij het opruimen van dezelve , het onderliggend land te geljjk 

 in den vruchtbaarften bodera doet verkeren, terwijl tevens niet uit het 

 oog mag worden verloren , hoeveel fchats de Nederlander jaarlijks , bij 

 het misfen van fteenkolen , aan het Buitenland moet betalen. 



De Vriefche en Drentfche turf ondertusfchen laat in zijnen oorfpron- 

 kelijken ftaat geen uitzigt over , om zwaarder brandftoffen met nut en 

 voordeel te vervangen. Zijn hoofdgebrek is eene te groote losheidj hij 

 beftaat wel geheel en al uit brandbare ftof , doch dezelve is over eene 

 te groote ruimte verfpreid ; hout en fteenkolen hebben veel meer brand- 

 ftof in kleiner omvang. 



Het komt er dus op aan, dit gebrek te kunnen verlielpen v en het 

 zoude, zoo dit gelukte , welligt mogelijk zijn, de ligtfte turf in het 

 ontwikkelen van warmte aau hout gelijk te doen wordeu , ja het daarin 

 te doen overtrefFen. 



Het geacht Medelid kwam alzoo op de gedachte , dat men dit doel 

 bereiken zoude , door den turf met groote kracht in een kleiner omvang 

 zamen te perfen. Hij bepaalde zijne keus tot de hydraulifche pers , en 

 vond tot zijne eerfte proef eene bekwame gelegenheid in de gunftige ver- 

 leening van den Heer ENSCHED , om van zijne waterpers het verlangd 

 gebruik te maken. 



De proef , in tegenwoordigheid van dien Heer en van de Heeren 

 VAN MARUM en VAN DER wiLLiGEN" genomen , voldeed niet alleen vol- 

 komen aan de verwachting , maar deed den wensch ontftaan , om met 

 nog hoogere drukking de bedoelde brandftof al digter en digter zamen 

 te perfen , en in den minstmogelijken omvang te brengen. 



In de katoenfabrijk des Heeren WILSON te Haarlem een veel krach- 



ti- 



