( 35 ) 



tiger hydraulifche pers , dan op de drukkerij des Heeren ENSCHEDE aan- 

 wezig zijnde, nam men daartoe zijne toevlugt , en vond ook bij dezen 

 de meestmogelijke bereidvaardigheid , tot het bevorderen der verlangde 

 proefneming. 



Men bcdiende zich van eene ijzeren plaat met opftaande ribben van on- 

 geveer een achtfte des turfs , die men voorhad zaraen te perfen. Tusfchen 

 deze randen werd de turf geplaatst en vervolgens blootgefteld aan de 

 werking der hydraulifche pers , die hem fpoedig binnen dezelve tefug 

 dreef en alzoo llechts een achtfte van zijne oorfpronkelijke hoogte deed 

 innemen. De opftaande ribben beletteden hem , in de breedte of leng- 

 te uit te wijken. Zulk een turf bevat alzoo nu in dezen kleinen om- 

 trek even veel brandftof, als te voren , en zou , bij gelijke grootte, 

 achtmaal zooveel warmte, ftaande deszelfs verbranding , ontwikkelen. 



De Heer VAN BREDA heeft door wegingen in en buiten het water ge- 

 tracht , de foortelijke zwaarte van dezen zamengepersten turf te bepalen , 

 en hoezeer wegens de ongelijkheid van oppervlakte en de aanhangende 

 lucht, zulks niet geheel naauwkeurig te bcreiken is, bleek hem echter, 

 dat de meest zamengedrongen masfa in het water kwam te zinken , en 

 men dezelve veilig, het water als eenheid zijnde aangenomen, op i. 15 

 ftellen mag. 



Wanneer men nu deze zwaarte vergelijkt met die van de meeste in- 

 landfche houtfoorten , vindt men , dat deze turf in zijnen verdigten toe- 

 ftand , bijkans alle in digtheid overtreft , en dus in denzelfden omvang 

 meer brandftof bevat dan deze. Hij verfchilt flechts weinig in zwaarte 

 met de fteenkolen , waarvan de zwaarte een foortelijk gewigt heeft van 

 i. 33 , tot welke digtheid het niet onwaarfchijnlijk is , dat men bij het 

 aanwenden van eene nog fterkere perfing den turf zal kunnen brengen. 



Deze verdigte turf brandt als hout, en laat ook bijkans zooveel as.ch 

 na. 



E a De- 



