( 87 ) 



gewagen ; is bet U niet alien bekend , hoe bij de putboring , eenige treden 

 van hier , uit het grind en zand van onder cene honderdvoedge kleibed- 

 ding , houten , ligniten noemt men ze , zijn opgebragt ? het zijn de 

 overblijffelen der boomen van die voorwereld , waarvan vvij fpraken ; of 

 weet gij niet , hoe de hooger gelegene , en in later tijden dan deze boo- 

 men groeiden , nedergezonkene kleibedding , van honderd voeten diepte , 

 vol is met de overblijffelen van fchelpdieren , zoo als er thans niet meer 

 aan onze kusten leven ; fchelpdieren , waarvan er fommige tot geheel 

 uitgeftorven geflachten behooren ; tot geflachten , die in die oude voor- 

 historifche tertiaire tijden de zeeiin , die hier toen golfden , bevolkten. 



Ik zal toch bij U , Mijne Heeren ! het denkbeeld niet behoeven te 

 wederleggen , alsof deze honderdvoetigc kleilaag JJ-flib zoude zijn , in 

 dien eigen zeeboezem , die de kaaijen dezer hoofdftad befpoelt, zoude zijn 

 aangeilibt? Verbeeld U eene laag van honderd voeten van de oppervlakte 

 lezer gevvesten afgefneden. Waar blijft het If? Waar de geheele Zuider- 

 zee? Waar onze rivieren? Neen, Mijne Heeren! toen deze kleibedding 

 gevormd werd , moesten er nog eeuwen verloopen , v<5o"r het If zou ont- 

 ftaan. Deze kleibedding is niet ontftaan door het If, maar integendeel 

 het If zelf is ontftaan door deze kleibedding. De aanwezigheid van 

 de klei heeft de mogelijkheid daargefteld tot het aanwezen dezer zeegolf. 



Wanneer men de werkingen der Natuur in het groot naauvvkeurig gade 

 ilaat, en zijn ftandpunt hoog genoeg neemt, befpeurt men weldra,"dat 

 alles in eene geregelde opvolging gefchiedt. Hetgeen , wanneer men het 

 van te nabij , of over een te kort tijdperk , of op een te klein tooneel 

 befchouwt , de grootfte verwarring fchijnt , doet zich , in zijn geheel 

 overzien en in verband met hetgeen voorafging onderzocht , als de 

 grootfte orde voor. De fchokken , die men bij eene onvolledige be- 

 fchouwing van het geheel zoude meenen , dat de orde geheel en al ver- 

 braken , voegen zich , bij eeri ruimer overzigt , in de rij der regelmatig 



voort- 



