( 45 ) 



heeft zulke ongelijksoortige zaken te verbinden, tot ddne oorzaak terugte 

 brengen en telkens het verband aan te toonen , hetwelk er tusschen die on- 

 gelijksoortige verschijnselen en die enkele oorzaak bestaat, zulk eene weten- 

 schap heeft aanspraalt op den naam , van op beschaving eenen grooten in- 

 vloed uit te oefenen. Zij doet den mensch opklimmen van den eenen scha- 

 kel tot den anderen; zij leert hem de waarde van elk derzelve goed door- 

 gronden ; zij wijst hem zijne plaats aan , die hij bekleedt , en , terwijl zij 

 hem telkens zijne nietigheid voorhoudt , wijst zij hem bij vooitduring op die 

 onuitsprekelijk Verhevene Oorzaak van al het geschapene , wier oewondering 

 en eerbiediging eene eerste hehoefte is voor het menschelijk hart. 



Ik heb, Geachte Hoorders ! in eenige algemeene en vlugtige trekken aan 

 Uwe aandacht herinnerd, welk eenen invlocd de toenemende bcoefening der 

 Natuurkundigc wetenschappen in onze dagen uitoefent op onderscheidene 

 standen der maatschappij , op soinmige wetenschappen en kunsten , op de ver- 

 edeling van het hart en het vcrstand van haren beoefenaar. Thans zou ik 

 behoelte gevoelen , om met U op te sommen , wat zij aan de milde beoe- 

 fening der wijsbegeerte en letteren, aan den steeds meer en meer bloeijenden 

 staat der kunsten op hare beurt verschuldigd zijn. Maar ik zou hierbij de 

 grenzen van Uwe toegefelijkheid , niet minder de grenzen mijner bevoegdheid 

 overschrijden', door te spreken over zaken , die mij niet ten halve bekend zijn. 



Ik wil echter deze plaats niet verlaten , v66r ik de overtuiging heb uit- 

 gesproken , dat de meer algemeene beoefening der Natiuirlumdige wetenschap- 

 pen alleen dan heilzaam wezen kan, als zij zich niet op den voorgrond 

 plaatsen, maar zich daiir stellen, waar zij behooren inderij der wetenschap- 

 pen , die tot vercdeling van den mensch verstrekken. De Natuur is schoon ; 

 maar er is meer dan de Natuur; er is veel, dat verheven is boven hetgeen 

 de tijd verteeit. Alleen hij , die uit het stoflelijke het onzigtbare wil opspo- 

 ren en in het zinnelijke opleiding vindt tot het geestelijke en Goddelijke, zal 



we- 



