( 21 ) 



Ik wenschte in bet uur, dat mij, bij vereerende keuze mijner hoogge- 

 achte Medeleden , tot eene voordragt over zaken van algemeen belang , is 

 gegeven , Uwe aandacht hierbij eenigzins nader te bepalen, en roepUwebe- 

 langstelling in bij de ovenveging van den steeds toenemcnden invloed van de 

 beoefening der Natuurkundige wetenschappen op welvaart en bescharing. 



Ik wil eerst met U eenige standen der Maatschappij doorloopen, en 

 daarbij opmerken, vvelk eenen heilzamen invloed deze wetenschappen daarop 

 hebben in onze dagen , en hoe die invloed toeneemt , daarna van eenige 

 groote toepassingen der wetenschappen , die van algemeen belang zijn , ge- 

 wagen , en eindelijk de vruchten , opsommen , die de tegenwoordige weten- 

 schappen in haar zelve bezitten, en haren beoefenaar aanbieden. 



Geen grooter hinderpaal voor de ontwikkeling der min beschaafden , 

 dan dat zij hun leven moeten doorbrengen met werk te verrigten , zonder 

 te weteu, wat zij bedrijven. Een groot deel onzer natuurgenooten , die 

 rondom ons en met ons leven , verkeert in zulk eenen toestand. Zij verrig- 

 ten bovendien morgen wat zij heden deden , en doen na jaren nog hetzelfde. 

 Geen wonder , dat , terwijl de handen daarbij veerkracht erlangen , de geest 

 er bij insluimert. 



Het is aan onzen tijd gegund , daarin eene ommekeering te zien ontstaan , 

 die niet dan heilzame vruchten opleveren kan. Men wil , dat de vaardige 

 handen door een helder hoofd zullen bestuurd worden, en wij zijn het aan 

 de toegepaste natuurkundige wetenschappen verschuldigd , dat thans hetver- 

 stand van den werkman zeer veredeld wordt, en zijn kring van kennis zeer 

 wordt uitgebreid. In de groote fabrijksteden heeft men daarvan het eerste 

 voorbeeld gegeven. De zeer zamengestelde toestellen konden alleen door 

 zaakkundigen bestuurd worden , en die toestellen , door vindingsgeest ont- 

 staan , werkten dus op hunne beurt mede , om het verstand van anderen 

 op te scherpen. Er ontstonden langzamerhand volksscholen , waarop men 



de 



