( 28 ) 



Het zou eene opzettelijke en uitvoerige beschouwing vereischen , wan- 

 neer ik U den grooten invloed, dien de Natuurkundige wetenschappen van 

 onze dagen op de kunsten uitoefenen , naar waarde wilde ontwikkelen. Ver- 

 gunt mij , dat ik Uvve aandacht bij e'e'ne enkele bepale , bij eene kunst , die 

 aan het menschdom een onuitsprekelijk heil aanbrengt , en alzoo aanspraak 

 heeft , om boven alle andere gesteld te worden , bij eene kunst , die thans 

 naar goede vvetenschappelijke beginselen wordt beoefend , en dus met even veel 

 regt op den naam van wetenschap aanspraak maakt. In oude tijden was de 

 grondslag der Geneeskunst weinig meer , dan eene uit ondervinding opge- 

 maakte verzameling van daadzaken, waarin de gang, dien ziekten nemen, en de 

 raiddelen , om ze op te heffen of dragelijk te maken , stonden opgeteekend. 

 De ondervinding vergrootte dezen kring van kennis , en de waarde der kunst 

 nam toe in dezelfde mate. Nog blijft de ondervinding de beste grondslag 

 voor deze uitnemende kunst; maar daarom niet de eenige. 



De vorderingen , in de Natuurkundige wetenschappen gemaakt , hebben 

 haren weldadigen invloed ook op de geneeskunde uitgestort. De reeks van 

 geneesmiddelen is aanzienlijk vergroot , derzelver zamenstelling is opgespoord , 

 de werkzame beginselen zijn afgezonderd , en de vorm , waaronder men ze 

 aan zieken toedient , is aanzienlijk verbeterd. Niet meer een aftreksel van 

 naauwelijks bij naam bekende kruiden staat den Geneeskundigen ten dienste ; 

 hij heeft een' geheelen toestel van naauvvkeurig bekende middelen , eenen 

 overvloed, die weinig meer te wenschen overlaat. Over geheel debeschaafde 

 wereld is deze toestel nagenoeg op dezelfde leest geschoeid : er is eene 

 e^nheid in ontstaan , die alleen van eene wetenschap , niet van eene erapiri- 

 sche kunst te erlangen was , en deze wetenschap is geene andere , dan de 

 wetenschap der Natuur. 



Eene eerste behoefte voor den Geneeskundigen is, het menschelijk lig- 

 chaam , in deszelfs zamenstellende deelen en verrigtingen , goed te kennen. 

 Eene schoone menging van velerlei onderscheidene stoffen vormt eene 

 massa , die , aan de aardkorst niet gekluisterd , maar toch aan alle wetten 



der 



