( 32 ) 



wetenschappen , dat men de middelen , om die gemeenschap nog te vermeer- 

 deren, gewoon is te eischen. De duizenderlei verbindingen van werktuigen 

 onderling , het opsporen van nieuwe beweegkrachten , .en het doelmatig aan- 

 wenden van dezelve, doet aan elk voorgeschreven doel naar eisch beant- 

 woorden. 



Geene uitvinding heeft ooit meer regtstreekschen invloed op de bevor- 

 dering van beschaving onder de menschen uitgeoefend, dan die der Boek- 

 drukkunst. Zij brengt de gedachten der menschen , met geringe moeite en 

 kosten , over de wereld , en plant ze in de ziel van duizenden over. De 

 toepassing der Natuurkundige wetenschappen heeft in onze eeuw het hare 

 ter volmaking dier onschatbare kunst bijgedragen. De middelen zijn vereen- 

 voudsgd , verbeterd , vermeerderd. In weinige uren tijds vvorden duizende 

 bladen in gereedheid gebragt, en de verhitte waterdamp , die daartoe mede- 

 werkte en de bevveegkracht voortbragt , . is wederom gereed, om diezelfde 

 bladen met groote snelheid over de beschaafde wereld te verspreiden. 



Sedert de meer juiste kennis aan de eigenschappen van den stoom is 

 de wereld van gedaante veranderd. Het verplaatsen van personen over de 

 aard-oppervlakte is zoo zeer toegenomen in snelheid, dat de afstanden groo- 

 tendeels verdwijnen. Reeds was de uitvinding van wegen , die gedekt wa- 

 ren met steenen, uit leem bereid en door het vuur verhard, eene schrede 

 voorwaarts , welke in dien tijd opzien baarde. DC middelen van vervoer 

 verbeterden langzamerhand. Onzer eigene jeugd heugt nog , het woord 

 snelwagen het eerst te hebben hooren noemen. Maar hoezeer is dit alles 

 van gedaante veranderd, nu men door den verhitten waterdamp de schepen 

 zeee'n ziet doorklieven , en den wind en stroomen ziet trotseren , en men 

 wederom door dien damp geheele drommen van menschen, als met de snel- 

 heid van den wind , over de aard-oppervlakte ziet henen voeren ? Neemt de 

 kennis aan de kracht van den stoom uit onzen tijd weg , en Gij hebt eene 

 groote gaping in het maatschappelijk leven van onzen tijd doen ontstaan , 



die. 



