( 34 ) 



hunne zintuigen trof , vond hier eene plaats. Een ander voegde hier het 

 zijne bij , en zoo werd de kring steeds grooter ; al spoedig te groot , om 

 alles te omvatten. Het geheel van wetenschappen werd verdeeld, en de 

 onderdeelen vonden thans hunne eigene beoefenaren. Er ontstonden plant- 

 kunde, dierkunde, algeraeene natuurkunde, scheikunde en vele andere on- 

 derdeelen van de groote wetenschap der Natuur. Elke tak van wetenschap 

 vond zijne voorstanders , maar meestal dezulken , die zich bij dien tak van 

 onderzoek bepaalden ; zoodat in den regel de scheikundige geen denkbeeld 

 van plantkunde , de plantkundige geene voorstelling der scheikunde had. 



Zulk eene ontwikkeling van elk onderdeel der Natuurstudie had hare 

 goede , maar ook zeer hare kwade zijde. Hare goede , door dat men meer 

 en meer de bijzondere voorvverpen leerde kennen , de verschijnselen leerde 

 doorgronden , die de milde Natuur heeft voortgebragt. Maar hare kwade 

 zijde, omdat de algemeene wetten der Natuur, die een grooter deel van het 

 geheel regelen , en het verband , dat deze te zamen vat , alzoo onbekend 

 moesten blijven , en men dtis inderdaad een vlijtig beoefenaar van een deel 

 der groote wetenschap kon wezen, zonder de geheimen der Natuur, die 

 van meer algemeen belang zijn, opgespoord te hebben. ' 



Het is aan onzen tijd verbleven , om de zich verwijderende deelen van 

 het groote geh'eel wederom nader tot elkander te brengen , als leden van een 

 groot gezin , die , na in onverschilligheid met elkander geleefd te hebben , 

 zich wederom onderling de hand toereiken, om te zamen naar iets beters te 

 trachten. Daardoor worden de wetten der Natuur zoo veel te schooner en 

 te helderder bekend , daardoor wordt het verband duidelijk , dat er in 

 die schoone inrigting verborgen ligt. De wiskundige zoekt thans niet naar de 

 regelmatige rangschikking der bladeren eener plant , of hare takverspreiding , 

 die , naar de rneening van den oningewijden , ordeloos zijn aangehecht ; maar 

 de plantkundige zelf is daartoe met genoegzame wiskundige kennis toege- 

 rust , en de wetenschap van onze dagen heeft daardoor het eerst aan het 



licht 



