COMMENTATIO AD QUAESTIONEM JUR.IDICAM. 65 



Calend. Augusrt, aestivis fervoribus mitigandis, ut dicitur in /. 7. ibid, eta 10 Calend. 

 Septembris usque in Idus Octobris , fructibus decerpendis. 



4. Forte accidit ut eo die mane in advocationem subitam rogarer. Non prorsus ve- 

 titumerat, quando agebantur feriae , jus dicere: verutn erantcausae, propter quas ad Prae- 

 torem etiam iis diebus venire licebat, si periculum esset in morS. Hae causae enumerantur 

 in i. I. 2 /. a et 3. /. tie feriis et dilat* 



PARS SECUNDA. 



JUS PERSONARUM. 



/pist. XVI. i. Solatia duo etc. Non satis expeditus esse videtur hie locus. Pli- 

 nius queritur de morbis et morte quorumdam e servis suis: hujus calamitatis duo sibi 

 proponit solatia : unum quod ipse tarn facilis esset in manuraittendis servis , ut dolor le- 

 varetur, amissis iis morte, quibus semet ipsum propediem fortasse manumissione priva- 

 visset. Hunc enim sensum esse arbitror verborum , videor enitn perdidi , " un- 

 cis inclusorum , e quibus (perperam conjicias, servos illos jam manumissos fuisse, quuin 

 morerentur. Vid. Schaefcr. in Not. ad h. I. Contrarium enim apparet ex altero Pli- 

 niisolatio, quod nimirum servis permittebat testamentum facere, eaque servabat. Haec 

 libenatis species ipsis grata esse debebat , atque ex eo humanissimum doloris levamentum 

 capiebat Plinius. Minus fortasse in errorem nos inducere possent ilia verba , quos 

 jam liberos perdidi," si pro jam, facili correctione, legeretur jamjam , pro max , pro- 

 pediem. Caeterum apparet hie rursus summum illud humanitatis studiura , in Plinio saepe 

 conspicuum , quo inprimis in pie colendis et servandis extremis hominum judiciis uteba- 

 tur. Servi enim proprie nullo modo testari poterant, quippe nullam ptrsonam civilem, 

 neque etiam bona propria habentes , de quibus disponere possent. At de peculiis Pli- 

 nius suis servis testamenta facere permittebat , adeo ut intra domum de his pro lubitu 

 statuere possent. 



Epist. XVIII, Conabimur quae in hac Epistola sparsa traJuntur , colligere, et brevi- 

 ter explicate. Domitius Tullus cum fratre Domitio Lucano a Domitio Afro, claro illo 

 Oratore et JCto, de quo vidimus supra, adoptatus erac. Hie testamento facto, octo. 

 decim ante mortem annis , filios adoptivos heredes instituerat: sed interim necessitudo, 

 quae ipsi cum eorum patre intercedebat , ita turbata fuit, ut ipse eum accusaret, quo 

 faamn ut in exsilium ille ageretur, bonaque ejus proscriberentur. Itaque, quum etiam 



I a 



