' J. J. L. TA . BRUOOBBN ' 



SCto sub Trajano nuper facto , quo caututn , ut etiam de libertis , quos vivus rnanumi* 

 sisset dominus occisus, quaestio haberetur. /. 10. i. f, eod. Nam quos dominus tes- 

 tamento manumiserat, hi jam ex SCto Silaniano torquebantur. Paulus /. laud. 6. Jam 

 Me quaestione habitd , quum sententiae rogaremur: erant qui libertos absolverent: alii 

 relegabant : tertia vero pars morte puniendos censebat. Quum vero res ha ad finem per- 

 duci non posset, divisis sententiis, volueruntii, qui mortis poenam pronunciabant, se 

 cum rclegantibus connumerari adversus absolventcs, ut ita duae tantum existere possent 

 sententiae absolventium et condemnantium. 



Et quum ita relegantes et occidentes majores numero essent absolventibtis , volebant 

 secundo sufiragio experiri utra sentcmia superior esset , occidentium an relegantium. 

 Verum huic ordini merito se opposuit Plinius, quia, qui libertos supplicio ultimo affi- 

 ciendos censebant , tarn a relegantibus difierebant , quam ab absolventibus , neque igitur 

 aequum erat, ut potius illis annumerarentur , quam his. Itaque postquam Plinius in hanc 

 sentemiam verba fecerat, is, qui mortis pceriam pronunciaverat, ab hdc sentential dis- 

 essit, et contulit sead relegantes: quern cum omnes, qui ejusdem fuerant sententiae, se 

 -cuti essent, factum est ut hi jnumero vincerent. ( 25 et 26. h. ./>.) Res igitur eo- 

 dem rediit, ac si tertia ilia pars ab initio relegantibus accessisset, eo tantum discrimine, 

 .quod nunc ult.erius non videndum erat, utrum relegarentur rei , an morte punircntur, 

 utque mitiorem poenam obtiaerentt Caeterinn est haec Epistola inter praecipuos fontes, 

 e quibus Viri docti, quae ad Senatus habendi rationem pertinent, hauserunt. Obscurior 

 est locus in a.* in fin. qui tamen niultum lucis capit, eje'ctd post verba qud ergo 

 ratione palest esse," negaticne non , quam pro no'n intellecto compendio adverbii nunc , 

 insertaifi a libraries , dicit Schacfer cum Gesnero in Not. ad h. I. 



Epist. XXI. 2. Julio mense, quo max,ime lites requicscunt. Jam antiquitus nsu-re- 

 ccptum videtur, ut messium tempore forensia negotia intermitterentur, quo agricolis 

 magis tempus vacaret, ad colligendas fruges, quum necessitate litium obeundarum hand 

 in Urbeui vocarentur. Et quum plerique Romani, etiam posterioribus rei Romanae tem- 

 poribus , agricuitunl summopere delectarentur, et ex agris maximos reditus perciperent, 

 nil mirum, eos inessis tempore, ruri et in villis suis, solutos urbanis negotiis degere vo- 

 luisse, ut labores inspicerent, et commoda sua tuerentur. Imo haec consuetude firmata 

 est oratione Divi Marci, qud cavebatur , ne quis messium vindemiarumque tempore ad- 

 versarium ad judicem venire cogeret. 1. i. princ. if. de feriis et dilat. Non tamen certo 

 quodam tempore hae feriae turn conclusae fuisse videntur, quum ipsae messes vindemiae- 

 " que intra certos quosJam dies absolvercntur: ex hoc Plinii loco colligas , primas illas 

 ' totum fere mensem Julium occup?sse. In provinces vero moris fuisse docet Paulus 

 /. 4. ff. eod. ut Praesidcs ex consuetudine locorum certum tempus his feriis addicerent. 

 Imperator denium Tlieodosius , Ccnstituiione , quae est in /. Q. Cod. dc feriis , certis 

 eas concludes; videtur. Hac enim conceduntur a die 8 Calend. Julii usque iu 



Ca- 



