COMMENTATIO AD QUAESTlONEM JURIDICAM. 63 



set, et cogitantes magnum tune esse vini pretium, sperantesque fore, ut etiam augere- 

 tur, pluris emerant, quam ipsis vindemiis factis, lucrosum esse posset. Solebant Ro- 

 jnani quidem colonis uiercedem locationis remittere , si annum sterilem , aliave mala 

 experti essent, (1. 15. i. ff. locati conducti quo loco notabile est responsum Papiniani 

 4.) At longe aliud quid erat in emtione venditione, quando spe lucri ducti homi- 

 nes , majori pretio emissent , quam rei esset valor. Habebant ita quod sibi imputa- 

 rent (*). Plinius tamen aequhati plus dandum censuit, quam stricto juri, et emtores, 

 remissione aequaliter facta , indemnes servavit. Jnprimis autem notatu dignissima sunt ea , 

 quae dick in a. mihi autem etc. " 



Epist. XII. 3. dn si lilibus tererer , obstrictum esse me crederem obeunti vadimonia 

 tnea. Notetur singalaris usus voeis vadimonium: plerumque enim dicitur obire vadimo- 

 nia reus, qui die statuto in judicio se sistit, aut advocatus, qui causam susceptam pro 

 clientibus agit ( f ). Verum hie Plinius Titinio Capitoni.se obstrictum fore dicit, si 

 in litibus versante se , et causas agente , in Tribunalia et Basilicas frequenter ventitaret, 

 ut se audiret. Vid. Clavis Ernest, in Voce. 



Epist. XIV. 2. Priorum tcmforum scrvitus , ut aliarum optimarum artium , sic etiam 

 juris Senatorii otUvioncm quamdam et ignorationem inditxlt. Qsi sumus h9c Epist. ad; 

 IV. 23. Pane i , ut probaremus, jus Senatorium magna ex parte , consuetudine magis^ 

 quam lege quddam comprehensum fuisse, quod inprimis ex hoc loco apparet. Quomodo 

 euim anti,qui j'uris homines , et in -illis etiam Plinius , oblivisci potuissent , si script^ lege 

 constitutum fuisset: saltern omne jus Senatorium: nam partem ejiis legem aliquam com- 

 plexam fuisse, apparet ex icj. A. />.. ubi ipsa verba legis memorantur, quae de dis- 

 cessionibus faciendis cavebat. 



Alia etiam quaedam ad juris discipl'mam pertinentid hfc occurrunt. Afranius Dex 

 ter Cos. violent! morte obierat : incerturn vero erat , utrum ipse manus sibi intulisset , 

 an vero a libertis et servis necatus fuisset; et si hoc constabat, num ipsius jussu, an 

 proprii nequitid id fecissent. Quaestio igitur de servis habita est ( 15. A. f.~) ex 

 SCto Silaniano , vid. 1. I. princ. ff. ad SCtum Silanian. Paulas Recept. Sent. III. 5. 3, 

 iique servi ultimo supplicio affecti sunt. Turn euam de libertis idem factum est, ex 



SCto> 



(*) Quaeri fortasse possit, antie emtores re^cissionem contractns emtionis venditionis propter 

 enormem Uesionera petere potuissent : de ips4 h^c quaestione gravissima controversia agitatur in- 

 ter juris interpreces. Vid. Cujac. Obs. XVI. 18. Gliick ad ff. ad Tit. ff. de rcscindendd vendit, 

 1028. Hoc vero casu quid juris esse potuerit uescimus, quia quantum damnum emtores Pli 

 nii passi fuerint, non exprimitur. Sed etiamsi ultra dimidiam laesi fuissent, tamen fortasse prop, 

 terea hoc casu contractus rescind! non potuisset , quia akatorius quodammodo erat , quo eme- 

 bantur fructus pendentes.. 



( f ) Vid. cic. pro Quintio e. ij. 



