COMMENT ATTO AD QUAESTIONEM JURIDICAL. 33 



mtrutn mater filium heredem scriberc videtur noluisse, quamdiu in patria potestate versa- 

 batur, lie pater hereditatcm acquireret; qaia fortasse, ob turpes ejus mores, Regulo in- 

 fensa erat. Filius vero sui juris factu-s, poterat de hereditate matcrnA, sive peculio adven- 

 titio , libere testare: quare eum , ut heredipetae facerc solebant, turpi indulgentia pater 

 captare conabatur , ne in testamento praeteriretur. Interpretes prolixe- disputant ad verba 

 sequentia, quibus haec Reguli captatio significant, manctpatum" (ita vulgo ex mori- 

 bus hominis loquebantur) foed4 et insolitd parentibus indulgentiae simulatione capta- 

 bat. " Scd explicandum mihi illud videtur ex ipssl mancipationis ritus naturd. Filiusfa* 

 nn'lias a patre ter extraneo mancipabatur et ab eo patri remancipabatur. Tertid dernuin 

 vice emancifabatur et fiebat sui juris. Itaque, quamvis saepe hae voces confundantur , 

 mancipatus proprie is est, qui tantummodo ex patris potestate exiit, ut in alterius manci- 

 pium veniat, ab eoque rursus , ex fiduciae pacto , patriae potestati commi.ttatur. Jam filius 

 Reguli crat emancipatus , sed quia homines Reguli mores noverant et turpe consilium , 

 quo illud fecerat, vuigo dieebant , filium magis mancipatum esse a patre tertio, quo per 

 eum revera in potestate retentum , ita acquireret, quam ex ejus potestate dimissum. Si- 

 milis causa exponitur L. VIII. 18. 



PARS T E R T I A- 



JUS R E R U M. 





Jti/p. X. Satis jucunda quaestio exponitur hoc loco. Sabina Plinium et Sabinum here. 

 des scripserat. Servo suo in testamento legatum adscripsit, additis verbis , quern liberum 

 essejussi: nusquam vero in testamento ejusmodi jussum reperiebatur. Jam quaerebatur , 

 man ex voluntate manifest! testatoris legatum ratum haberi posset, inutiliter servo pro- 

 prio relictum. Responderunt JCti a Plinio interrogati, legatum Modesto non competere , 

 quia libertas ei testamento non expresse data erat : servo autem proprio legari non pote- 

 rat nisi sub conditione, 32. Inst. de legal. Fortasse tamen nonnulla contra hanc sen- 

 tentiam dubia nioveri possint. Veluti verba, quern liberum esse jussi," eodem fere 

 redeunt ac si testator in praesenti dixisset, quern liberum esse jubeo; natn ex voluntate do- 

 mini servus libertatem nanciscitur. Voluit autem Sabina liberum esse Modestum , mm 

 credidk se libertatem ipsi dedisse : Ex voluntate autem testatoris multa ambigue dicta ex- 

 plicanda et semper in dubiis benigniora praeferctida sum , ut inquit Gajus /. 56. f, de rtg. 

 Jur. , cui addaiur eximia sententia Pauli A I79/. eod. in obscurA voluntate manumitten- 



tis 



