a4 J. J. L. VAN DER BRUGGHEN 



plus setnel eo sensu occurrit), atque ita ad tempos meliori conditione uterentur-: vcrurn 

 venditis fructibus, ipsi nihil inde coinmodi percipiebant, et sic in posterum rursus non 

 habebant, unde agros curare et fatigare possent, ut bonum colonum decet : natural! au- 

 tem rerum vice , inde iterum fiebat , ut quum non idoneos fructus ex agris colligerent , 

 domino fundi mercedem locationis solvere non possent, atque ita debita accrescerent. 

 Huic vitio ut prospiciatur, Plinius instruendos esse dicit complures fungi mancipes: ob. 

 scums sane est horum verborum census, imprimis propter sequentia, nam nee ipse 

 usquam vinctos habeo , nee ihi quisquam " ( 7). Quae manifesto de servis dicuntur. 

 Mancipes, quos prioribns verbis dicit, omnino .intelligendi sunt conductores, colon! li- 

 beri , ipsi agros exercentes , et mercedem locationis dominis solventes : et tamen ilia vinctos 

 habeo ad mancipes referri debere videritur , nullo alio subjecto masculini generis praece- 

 dente. Quare prius credidi , verbum Jmtruert hlc usurpari pro emere , comparare , et man- 

 cipes esse servos, quos amendos dicit Plinius , ut colonorum paucitati subveniret, quia 

 nullos servos rusticos ip&e habebat, neque etiam vicini habebaat, quorum operas condu- 

 cere posset. Sed neque instruerc y neque mancipes eo sensu explicari possunt. Est alia 

 lectio, quam tuetur Heusingerus , Hint ergo instruendi eo plures quod frugi mancipiis. Ve. 

 rum dubito, an meliorem aliquem sensum haec praebeant. Itaque retenta vulgari lectione^ 

 Gesneri explicatiQnem.seqnamur, ut Plinius dicat,jiovos quosdam colonos agris exercendis 

 esse conquirendos, eosque necessariis instruraentis rusticis instruendos. Non enim se- 

 met ipsum per servos agros illos posse colere, quod neque vinctos in ludo habebat, ne 

 q.ue in vicinid aderant conducendi. 



PARS TERTIA. 



CAUSAE MOBILES, ACTIONES, JUDICIA PUBLICA ET PRIVATA. 



F 



.i vpist 



t. IV. Und adnotatione comprehendemus ea, quae tractarrtur in hdc Epistola et 

 nond hujus Libri , ad causam Baeticorum et Classici .perdnentia. Priinum, ut fedmus in 

 causa Marci Prisci, totam rem breviter exponemus, turn singula persequemur. 



Caecilium Classicum igitur, hominem focdum et aperte malum (/. IX. a.) Procos. 

 Baeticae, .provinciales , quamvis mortuum, .repetundarum reum postuldrunt, atque Pli- 

 nium, qui iisdem jam contra Baebium Massam , cum Herennio Senecione adfuerat, (vid. 

 Ep.yil. S 3,4), hanc accusationem iterum suscipere precati sunt. In quam senten- 

 tiam cum SCtum Plinio honorificum factum csset, excusationum causas, quas justas ha- 



be- 



