COMMENTATIO AD QCJAESTIONEM JURlDICAM. ay 



natos, in quibus magistratus creabantur, Cotr.itia dictos fuisse , describit enim Plinius anti 

 quam comitiorum gravitatem , narrantibus quibusdam senibus : ex el descriptione prima 1 

 fronte credas , mentionem fieri propriorum populi comitiorum , sed verba quae subjun- 

 guntur 6, audiebat Senatus gravitate censoria, " ostendunt reverd significari Sena- 

 tus deliberationes de novis magistratibus. Caeterum obscura est oranis haec comitiorum 

 sub Caesaribus , et Senatus auctoritatis ratio. Mult um disputatum est inter Viros doctos 

 de celebri loco Tacit. Annal. I. 15. ad quern late commentatus est Lipsius , aliique in- 

 terpretes; in quibus etiatn fuerunt, qui contenderent , hanc mutationem spectasse solam 

 magistratuutn creatkmem , ut de iis arbitrium , non amplius penes populum , aed partim 

 penes Principem , partim penes Patres fuerit. 



Hoc certum apparet e Pancg. c. 63 , tempore Trajani comitia. adhuc populi habita: 

 fuisse , in quibus Consules creabantur. Sed ne diutius moremur in hdc quaestione , quam 

 jam semel tetigimus , et ad quam saepius revertendum erit: post illam Tiberii mutatio- 

 nem , quum in Senatu res comitiorum agerentur , sensim invaluisse videtur , ut in iis re- 

 bus, aeque ac in omnibus reliquis , quae ad Senatus cognitionem semper pertinuerunt, 

 sententiae rogarentur, et viva" voce dicerentur ( 7), Nunc vero scribit Plinius-, Sena- 

 turn uno consensu antiquam suffragiorum ferendorum rationem per tabellas revocasse ,, 

 ut rnoderetur incommodis , quae ex licentia palam emissarum sententiarum orta erant. 



PARS S E C U N D 



JUS R E R U M. 



E 



ipist. XIX. J 6. Nam possessor prior saepius vendidit pignora , etcaet. Locus hie satis 

 difficilis variis interpretum explicationibus vexatus est. Plinius queritur agros , quos- 

 emere cupiebat, negligenter esse habitos , quia colebantur ab imbiclllis cultoribus ( 6.) 

 i. e. ut videtur , quia diminutil colonorum re familiari, non poterant eas impensas in agros ; 

 facere, quae requirebantur , ut rite essent culti. Deinceps causam tradit, qud factum erat r 

 ut a nimis paucis rusticis praedia exercerentur. Nitnirum coloni, qui a priore domino 

 conduxerant agros, saepe fuerant in morfl solvendi mercedem locationis. Dominus autem,. 

 ne detrimentum inde caperet, saepe distraxit pignora, quo nomine intelliguntur fructtis, 

 qui tacite pro mercede fundi tenentur 1. 7. IF. ex quib. cans* pignus tac. cont. Its- factum 1 

 erat, ut debita quidern colonorum decrescerent (sic vocem reliquum usurpari de debitis, 

 apparet ex leg. 81.. princ f. de tond, et demwstr. leg. 34. S I* / ^ **<& M. ubi vox: 



plus- 



