jo J. J. L. VAN DER BRUGGHEN 



tore objecta, verbo tantum esse indicata, et in ipsft editd defensione non pecdiaritcr 

 tractata, non magis quara subscriptiones criminum , i. e. libelli accusatorii, quibus sum- 

 marie causa exponebatur, et quos plures saepe acctisatons atnici , honoris et consen- 

 sus causa subsignabant. Erncstus sitbscriptionem hie intclligit de subscriptions cetnorid ', 

 i. e. summaria descriptione delictorum , aliarumve causarutu , propter quas Censores in 

 -censu agendo , civem aliquem notabant et ordine roovebant. Vid. Gestier. ad Ernest. 

 Lplst. in Schaefcri edit. pag. XXXIII. Caeterum res eodera redit; nam et sic signifi- 

 catur compendiavia ilia criminum indicatio, quam Plinius , quo se defendat, in oratio- 

 nibus citatis deprehendi contendit. 



Ep. XX. II. Adsunt hulc opinioni tneae leges, quae longhsima tempora largiun- 

 tur, Persequitur Me Plinius sententiae suae defensionem , atque pro ca quasi in testi* 

 monium vocat leges judiciarias , quae causarum patronis latum dicendi campura ape- 

 riinit , iieque igitur actiones tarn arctis finibus drcumscribi volunt. 



Ad leges autem a Plinio significatas referri debet lex Pompeja , lata a On. Pompejo, 

 tertium Cos. A. (J. 702. de ambitu, quA accusatori binae, reo vero ternae ad di- 

 cenduui horae praestitutae sunt. Vid* Cic. in Bfuto cap. 94. S^d quandoquidem h!c a 

 Plinio plures leges significantur, nihil vetat conjicere, turn lege Julia publicomm judi- 

 ciorum , turn fortasse singulis legibus criminum publicorum , tempus definitum fuisse , 

 per quod turn reo , turn accusatori dicere liceret. Sic lege Julia repetundarum accusa- 

 tor accipiebat sex horas, reus vero novem , quod conficere licet ex loco Plin. IV. 9. 

 9. Ubi dicuntur, in causa repetundarum, e lege t accusator reusque tantum temporis ac- 

 cepisse. Non tamen stricte servabatur illud tempus, lege definitum: in simili enim 

 repetundarum judicio Plinius narrat (II. u, 14.) se accusatoris partes sustinentem, 

 /torts pens quinque dixisse , quod tempus tamen ordinario etiam longius fuisse dicas , 

 quandoquidem adjicit eo loco , decem clepsydris , quas ab initio fpatiosissimas ( * ) ac- 

 ceperat , dein quatuor fuisse additas. Igitur ab initio, minus etiam quinque horis acce- 

 perat , quum proprie ad minimum horas novem accipere debuisset. Ideo autem leges 

 publicorum judiciorum hlc solas a Plinio significari dixi, quia in his solis certum dicendi 

 tempus erat definitum. In judiciis vero privatis, non certus numerus clepsydrarum , 

 a judice dandus, erat determiuatus. Hoc ex ipsd rei natura apparet , et ex lib. VI. 2. 

 ubi Plinius, M. Regulum desiderari dicit in judiciis, ( i. e. privatis: nam haec signifi- 

 cari ex toto contextu apparet); illud enim gratum erat cum eo dicentibus, quod Ubera 

 tempora petebat, i. e. tot clepsydras a judice petebat et impetrabat , quot ipse vellet. 

 Et in 7. ejusdem Epist. , Plinius suum morem tradit , cum judicaret , tantum aquae 



dan* 



(*) Spatiosisstmae iltae clepsydrae profecto non ita intclligendae snnt, quasi aliae clepsydrae 

 sliis longius tempus continuissent, et indicassent. Sed decem priores clepsydrae non arete com- 

 putatae fueranc, ita ut magis eas excessisset Plinius, quam imra eas conclusus fuisset. 



