COMMENTATIO AD QUAESTIONEM JURIDICAM. 89 



aut in insulam relegatione. Paulus Recept. Sent, V. 9. n. Hdc vero crudditate poena 

 aucta fuit , tit in navibus impositi in plenum mare deducerentur, et sic aestui et flucti 

 bus coramitterentur (c. 55. init. ). 



Caput XXXVI. 4. Nam Tribunal quo fttc excogitatum Principatui est , par ceteris , 

 nisi illud litigatoris ampHtudine metiaris. Significatur Tribunal Praetoris Fiscalis , qui 

 inter fiscum et privates jus dicebat. /. a. . 33. /. de orig. Jur. Ibi dicitur is a Divo 

 Nerva primntn constitutus fuifsa. Scliwartzius vero , Plinii interpres , ex hoc loco 

 maxime probare conatus est, eum ab Imp. Trajano primum esse introductum. Quare 

 pro verbis , a Divo Ncrva , In /. i. 32 cit. t legi voltiit a Divo Nerva Tr. i. e. 

 a Divo Nerva Trajano. Dissentit vero a Schwartzio Bachius de Icgib. Traj. p. 33. Hoc 

 unice observandum mihi videtur, non ex hoc loco, Schwartzii conjecturam firmari 

 posse. Nusquam enim dicit Plinius , Trajanum Tribunal illud excogitasse , laudat vero 

 moderationem et acquitatem , qua" in illo privatis commoda sua tueri Hcebat, et magis 

 constitutum aequius et diligemius illud a Trajano dicit, quam primo institutum. 



Caput XXXVII. Hoc capite et seqq. exponuntur ea , quae Trajanus mutavit in exi- 

 gendo durissimo illo vectigali , vicesima dicto. Augustus jam ad reficiendum aera- 

 rium bellis exhausium introduxerat, ut ex quvis hereditate vicesima pars ad aerarium 

 deferretur. Excipiebantur tamen eae, quae suis heredibus a parentibus obveniebant. 2. 

 li. cap. Ubi animsdvertenda verba, quae sanguine, gentilitate, sacrorum denique so- 

 cietate meruissent , quaeque nunquam ut aliena et speranda , sed ut sua semperque pos 

 sessa , ac deinceps proximo cuique transmittenda cepissent." Magis sui heredes 

 censebantur sua accipere, quam n!i:na acquirere. 



llli vero, qui ex peregrinis aut Latinis cives facti erant, cum jus cognationis non ha- 

 berent, nisi peculiar! favore impetrassent, vicesimam etiam hereditatis paternae solvere 

 debebant, neque his ullus casus excipiebatur ( $ 3. h. Cap.)? <l u o factum, ut nemo 

 fere non civitatem Romanam respueret , qui sanctissima familiae sanguinisque jura dis- 

 rumpebantur. Sed in eorum gratiam , qui , spretis his damnis , civitatis Romanae ho- 

 norem successionis emokimento praetulissent, Imp. Nerva vectigalis hereditarii asperi- 

 tatem eatenus mitigavit , ut liberi eorum quoque, qui civitatem Romanam obtinuissent, 

 ad patris matrisque successionem integram pervenirent, qtiamvis cognationum jure es- 

 sentprivati, modo tempore mortis fuissent in patrid potestate: et vicissim, ut mater in 

 successione liberorum immunis esset a tributo (6. h. Cap.). Latins deinceps illud 

 beneficium protulit Trajanus. Hie enim , quemadmodum filio in hereditate paternl , sic 

 patri in successione filii immunitatem concessit, quam Divus Nerva soli matri tribue- 

 rat, (Cap. 38. 2.). Idem sustulit conditionem , qua liberi ad paternam hereditatem 

 sine tributo admittebantur , si scilicet in patria potestate fuissent. ($ 7. h. Cap.) . 



Haec imnuitavit ratione habitA eorum, qui novi cives Romani esscnt facti. Sed tarn his 



M oui 



