98 A. C. VAN ELDIK T FT I E M E 



bis, quibus utitur, licet, propter insolitam materiem, idem scriptor nonnumquam ni- 



mis obscurus videatur ( i ). Plurima in epistolis loca hanc perspicuitatem diserte os- 



tendunt, a Donker Curtio (a) non minus laudatatn. Ita v. c. lucide nobis depingit 



Johannes Ephesinorum et Pergamenorura constantiam et fidem cap. II. 4. 13, eodem- 



que inodo illos admonet ut resipiscant vs. 5: his vero dicit, quam grave sit vitiiim, 



quod erga Jesum committant vs. 14. 15. Ipsam Jesabelem ante oculos ponit, omni vi 



reluctantem , omni dolo compere conantem Jesu ministros vs. 20. 21. 22. Profecto 



septem epistolae lumine claro indicant hominibus viam, qua sit eundum ad summam 



consequendam felicitatem; quid enim clarius Jesu voluntatem indicare posset, quam 



quae cap. II. 26. leguntur: !> vtxuv , x) 6 Typ&v %pi T&OV? TX epyx [tou x. r. A.: ne- 



que dubitare nos sinunt , utrum Servator nostra facta, sive bona , sive mala, cogno- 



scat : perspicue enim prodit, tamquam ille, qui merito dicere potest : ofcx TX fyyx <rt* 



cap, II. a etc. iyd> dpi o tpswuv vtcppttvg xxi xxpSlx?, vs. 23. Interea ipse sibi per- 



suasum habuisse videtur Johannes , nonnulla in ecstasi a se scribi , quae nimis ob- 



scura forent, nisi, nonnullis addendis , majori luce proponerentur. Talia deprehendo 



cap. III. I. ubi an Svofta ty^tis Sri }5; xxi vsxpos , vs, a, pluribus declarat, admo- 



nitione ita instituta, ut rite intelligere possent Sardiani, quid sibi voluerit scriptor, 



scribeiis , ylvov 7?wa(Zv t K *l fff^fiffov TX toiira a 



$ 4 



Scriptienis 



Hac in re unus prae ceteris Euangelistis et Apostolis excellet Johannes , sensu ip- 

 sius, fere dixerim, Jesu Christi suavi ac leni imbutus. Qui suaviter scribere sibi 

 proponit , non tantum eliget materiem , scopo suo accommodataui , sed et componere 



earn 



( I ) Hanc vero obscuritacem ipsis nostris epistolis inesse vix dixerim , quin negaverira: quod enim 

 Diwysius, Alexandrinus episcopus , dixit, id quidem in universara Apocalypsin quadrare ptuo, mi. 

 nime vero in ipsas epistolas. Uicit: xctl yetf fl pi) avv'wm, ctK)C vxtvou ye va5 -rivet 



T<5 tfpuaiv, aim ntu rnvva. ptTfSv *tti xfivuv >.oyiit^$ , iriffTiv Si *A^v v^/ttwy 

 n iix iitou xttret\v(pl>ivcti wlpm* Euseb. Lib. VII. cap. 25. p. 223. Conf. Claudius, 

 Wandsbecker Botlien 1. 1. Tom. I. p. 9, sq. de Etiangelio Johannis dicens: lehversteh long nicht 

 alles, was ich lete, abtr oft ist 'idoclt, ah ichuieb? es fern vor mir, was- Johannes nteinte , und 

 ouch da , w ich in einen gam dunklen Ort ffnein sehe , hatf ich doch Vorempfmdung von einem 

 M groszen herr lichen Sinn , den ich 'ainahl verstehett uierde." 



( 2 ) 1. 1. 141. Animadvert! velim me himc interpretem in hae disquiskione , praesertira quod 

 ad ordinem attinet , canquam ducem esse secuium. Scriptionis vero gravitatis documents, quae in 

 Apocalypsi deprehcndit, me in septem nostris epistolis latucrmu. 



