H J. J. L. VAN DER B R U G C H E N 



los non valere antcriores testamento , nisi eo expresse essent confirraati, quod jus Divi 

 Severus et Antoninus ita immutarunt, ut fideicommissum , codicillis testamento non 

 confirmatis relictum, praestari oporteret, nisi e testaraento appareret, testatoris volun- 

 tatcm esse mutatam ; neque igitur niirum accidere debet , a Papiniani sententia Irape- 

 ratores discessisse. Is enim niagis jus quod jam din receptum erat , tradidic , quam 

 difficilem aliquara quaestionem explicuit: neque etiara Imperatores rescripto suo inter- 

 pretationem dederunt, sed novum quodammodo jus constituerunt. 



S 3. Praesertim quum delator i locus non sit. Significantur ii dela tores , qui prae- 

 miis allecti , quod introduxerat Augustus ( Tacit. Ann. III. 28 ), deferebant hereditates 

 vacantes , aut ex lege Papia Poppaea caducas. Causas autem , propter quas bona here- 

 ditaria fisco vindicabantur, commemorantur in leg. i. ff. de jur. fisci. Non vero inter has 

 recenseu debere etiam hanc, si testementum irritum, aut nullum reperiretur, aut si Co- 

 dicilli , quibus legata aut fideicommissa eraut relicta, pro non scriptis habendi essent, 

 res ipsa docet. Ratio in promtu est: poterat enim tamquam caducum deferri , quod 

 reverd a testatore erat relictum , sed non accipiebatur propter defectum , aut vitiura ejus , 

 cui relictum erat. Non vero illud , quod ne relictum quidem erat , quum testamentum 

 aut Codicilli elFectu carerent, atque igitur pro nunquam scriptis essent habendi. Prop- 

 terea igitur Plinius , non locum hie esse delatori , inquit , quia legatum Acilianus codi- 

 cillis reliquerat , qui pro non scriptis erant habendi ; nemo vero eum , defunctorum vo- 

 luntatum pium cultorem impedire potuit , quo minus, tamquam donationem legatario fac- 

 tam , praestaret legatum , quod testator inutiliter reliquerat. 



4. Qtium vero liceat hcrtdi dona re, quod in her edit ate subscdit. Subsidcre dicitur 

 de pecunhl, quae ratioriibus factis superest, quae apud aliquem ex causa improvisa, 

 cum expend! debuisset , remansk. Vid. IV. 12. a. Optime vis hujus vocis percipitur , 

 CK leg. 76. ! ff* d k' Falcid. Ubi dicitur Qua ratione placuit legata, quae le- 

 gatarii non capiunt, cum apud heredes subsederint, hereditarii jure apud eos remanere 

 intelligi." Solennis itaque haec vox fuisse videtur eo casu, quo legatum exstinctum 

 heredi acquirebatur. 



Ep. XX. 14. Et habebit , si modo ut cocpit , aliena testament A , quod cst improbissi* 

 mum genus fa/si , if sis quorum sunt ilia , dictaverit. Poend legis Corneliae de falsis 

 coercitos fuisse , qui , cum , vel dictante testatore , testamentum literis mandarent , ipsi 

 sibi aliquid adscriberent , memorare inutile sit : Verum Plinius , hoc crimiue illud etiam 

 atrocius esse dicit , si quis , uti Regulus fecerat, malis artibus testatorem , sibi testamen- 

 turn dictantem, aliquid adscribere coegisset. Scil. moris fuit, utad confectionem testa- 

 nsenti , inprimis ab hominibus juris ignaris, adhiberentur Viri legum periti, qui audit* 

 testatoris voluntate , testamentum scribae dictarent , ut esset rite conceptum , neque externo 

 quodam vitio laboraret. Exemplum est in Suet, in Nerone Cap. 34 , ubi narrat , JCtis 

 tune temporis periculosum fuisse, si testamenta aut scriberent, aut dictarent^ in quibus 



prin- 



