4 P. O. v A N D E R. C II Y S , 



a. Vallis Mosae cum ejus collibus. 



3. Agri culti ad dextram ripatn Mosae sive regio , quae dicitur Condros. 



4. Prata ad ripas Mosae superioris ( Bovcn Maas} vel pristini Limburgi Austriaci et 

 illius vicinia. 



5. Terrae incultae et steriles , Ardennae dictae , quae confines sunt Magni Ducatus 

 Luxemburgi. 



Prima pars etiam dicitur Hesban sive etiam Hesbaye; sine dubio est fertilissima totius 

 Provinciae ; Agricultura ibi floret , quamquam non attigit eundera perfectionis gra- 

 dum atque in Brabantia Meridionali vel in utraque Flandria. 



Sin excipias prata ad ripas fluviorum Geer et Mehaigne, pauca hie invenies prata 

 naturalia. Pecus aestate nutritur ope trifolii et nonnullarum aliarum plantaruui legumi- 

 nosarum , praesertim mixtione fabarum , pisorum et viciae sativae; praecipue in hac pro- 

 vinciae parte coluur secale cereale; inveuiuntur tamen etiam triticum, triticum spelta 

 et hordeum. 



Secunda pars continet arva egregia et fertilissima prata; verum loca altiora, ut colles 

 etc. universe sunt sterilia atque arida. Pratorum partes exteriores arboribus fructi- 

 feris sunt consitae et ipsa prata a bestiis depascuntur , arborcs magnam partem sunt 

 mali , e quarum fructibus valde bonum fit acetum. 



Tertia pars habet solum huraidius, ibique roagna in agris colendis adhibetur cura; 

 * praecipua producta sunt avena, secale ct triticum spelta. 



Ad stercorandos agros hie mulrum utuutur calce. 



Quarta pars fere solis constat pratis , quae bene curantur et altero anno turn ad pa- 

 scendum, turn ad foenisecium inserviunt. Praecipua producta sunt butyrum, et ita di- 

 ctus caseus Limburgicus, qui nomen inde habet, quod haec regio antea pars erat Du- 

 catus Limburgi. 



Quinta pars est pessima. Terra est saxosa et non nisi tenui admodum argillae parte 

 tecta, verum quoniam aqua pernieare non potest, semper est nimis. humida. Major 

 totius hujus regionis pars jacet inculta , verum in vallibus , ubi plurimi inveniuntur ri 

 vuli , obviam veniunt nonnulla prata satis bona. 



Quoniam sic, ut vidimus, haec Provincia magnam partem habet agros minus fertiles 

 et praeterea multos steriles, quorum numerus censetur 37,400 jugera Belgica (Nederl. 

 Bundtrs^ nemo sane mirabitur me contendere stabulationera perpetuam etiam in hac 

 provincia pltirimis locis magnum allaturam emolumentum , ideoque earn vehemtnter rus- 



ticis Leodiensibus esse comniendandam (*). 



Mul- 



r-i . -* ' 



(*) Videatur: Staat van den Landbouw over 1818 opgemaakt op last van den Minister tier Na- 

 tionale Nijverheid , bl. 55. 



