& A. C. VAN ELDIK THIEME 



Epistolae exposition 

 Vs. 8. Kxt ry oiyytXtf TVS lv Zpvpyy toUifff/x; yptyov * rx$e >,ayst o Trpunt xxl o 



of syvtro ve rpi; , xx 



Et angelo ecclesiae, quae Smyrnaeest^ scribe: haec did t primus et ultimus , qui mor* 

 tuus est et revixit. 



Pro i.v Zpupvft Ixxkijff. nonnulli legunt sxxtyda? trfwpvxluv , quod Bengelius , Millius et 

 Griesbachius rejiciunt. 



K*J rip ayytxy. vid. de mandate ad vs. i. "Ayye A<? , nimirum Polycarpus , vid. supra. 



T*S Af>/ i Trpuros x. T. A* Cap. I. 17. 18. eadem legimus, quum Johanni, hutni pro- 

 strate, aniraum adderc vellet Servator, dicens: ne timeas , ego sum primus et ultimus et 

 vh'Q etc. Vidimus supra ad vs. i. Jesum describi ab imaginis quadam particula, qua 

 Johanni apparuerat ; inde etiam verba , quae tune ei dixerat , hue sunt referenda. 



significat vivo:, in nonnullis lexicis additur notio in vitam redcundi, quod hoc 1. no- 

 tari videtur, prouti auctor eodem utitur verbo c. XX. 41 5* Job. V. 25. KX\ oi uxo-Ja-av 

 Tig fys-o;Ti XI. 25. x$v xTToSxvy, tyreTxt ( i ). Scnsus verborum hue redit: life 

 primus omnium , qui aliquando vixerunt , quique vita frauntur; ille , qui ab atterno exslat 

 et ultimus dicitur eorum , qui aliquando erunt; ille, qui in saeculum saeculorum vivit ^conf. 

 Deut. XXXII. 40. Jes. XLI. 4. XLIV. 6. XLVIII. is. Apoc. XXII. 12. ) tffe, qui mor~ 

 tern subiit , sed mortem et scpukrum vic.it et revixit , haec vol>is scribit, Consolandi et ad- 

 monendi causa haec verba initium hujus epistolae facere debtierunt; magnis enim calamitati- 

 bus et aerumnis obruti non habebant, quo se defenderent contra gentilium et Judaeorum in- 

 sidias. Jesus vero, dominus et caput ecclesiae, licet in coelum evectus, eos observat nee 

 sibl relictos mittit. Hanc. ob rem animus additur Smyrnensibus, tristitia perculsis; revixit 

 tu iis consuleret et prospiccret: inceptor igitur et consummator salutis eorum, in saecula 

 vivens. Praeterea respicitur, prouti in singulis solet , ad Smyrnensium quoddam ne- 

 gotium. Gentiles enim , qui Smyrnae vivebant , et quorum mores semper aliquam vim 

 exercebant in Christianorum indolem , Aesculapium , Apollonis filium , magno prosequeban- 

 tur honore, tanquam Deum, qui mortuos excitasse , et, ipse fulmine percussus, in vitam 

 rediisse diceretur (2). Ut jam ab hisce fictis fabulosisque traditionibus avertcrentur, haec 

 dicebantur. Vitringa vocem fo-^arc? ad Christi hac in vita versantis miserrimam conditio* 

 nem respicer.e putat ;, Ufa.?, vero ad gloriam ^ qua ftuitur agud Patrem. Sed , si nostram ,. 



su^ 



( i ) Q^idius Metam. XV. 543. 



QtiiijUK fuisti- 



HifLpotylus, ditxit, tiunc idem fit-bias estvi, 

 Conf. Cuippin^tus ad h. 1. 



(a) Vid. IfaSitein . N. T. Amstel. 1751. torn. II. p. 754- 



