( 12 j 



Hie chimista multum artibus tribuit, magnamque in mensuram vaporum ac- 

 curationem attulisse videtur. 



D. Daltonus alia ratione adhuc est usus ad vim elasticam vaporis aquei iiitra 

 terminos o et ioo cent . metiendam , quae hocce principio innititur : quando 

 liquidum ebullit in aere ILbero, oportet, ut vapor exerceat pressionem pressioni 

 atmosphaerae aequalem } id est : ut aequet columnam aeris , 'quae pressionem suam 

 exercet in superficie liquidi , haec pressio in superficie maris est = o m , 760 } 

 ast scimus lianc progressione geometrica minui prout elevamur in atmosphaeram 5 

 igitur ebullitionis gradus eadem quoque relatione minuendus est , quod proba 

 runt, qui in altissimos monies ascenderunt ct in variis altitudinibus liquidum 

 ad ebullitionem tulerunt. Sit terminus ebullitionis aquae in superficie terras 

 = i oo cent . sub pressione o m , 760 5 dein elevemur donee barometrum indicet 

 pressionem = o m , 7^0, aqua tune incipiet ebullire, quum thermometrum in- 

 dicabit temperaturam minorem quam ioo cent . sic D. Desaussure invenit aquam 

 puram quam tulerat in verticem montis albi (i) , ibi ebullire tempera tura 

 86. n cent . ita, ut usu thermometri valde sensilis computari possent altitudines 

 montium et quidem aedificiorum secundum temperaturam , qua in eorum vertici- 

 bus ebullit aqua. Ita ebullitionis termini subject! sunt atmosphaericae densitati. 



Hinc Daltonus aquam expositurus variis pressionibus aeris solitaque minoribus , 

 utitur machina pneumatica , qua pressio minui potest ad quemlibet gradum. 

 Introducit sub recipiens aquam in vase contentam et ad varias temperaturas 

 calefactam , in qua ponit thermometrum , quo cognoscat temperaturae gradum , 

 quum aqua incipit ebullire. Aerem lente gradatimque vacuefacit ; elevatur mer- 

 curius per operationem in barometrunculum in machina positum ; tandem liqui- 

 dum ebullit 5 turn altitude mercurii in hoc barometrunculo deducta ab ea , quaj 

 eodem momento observatur in barometro exteriore , praebet mensuram pressio- 

 nis aeris in recipiente content! , adeoque vim elasticam vaporis. Supponamus 



(i) Brand , inanuel de chioiie, torn, i , pag. 74. 



