( 22 ) 



denda est liquid! quantitas donee remaneat illius stratum in fundo vasis. Turn 

 vapor propulsus retro agit mercurium in barometrum pro temperatura vapori 

 communicata : ampulla enim potest in aquam calefactam immergi calefierique 

 ad varies temperaturae gradus. Si fit operatic exempl. grat. temp. 18, y5, hy- 

 drargyrum elevatur vi vaporis aquei ad quantitatem = o m , 016. 



Hicce apparatus non raro adhibetur in experientiis chimicis cognoscendas causa 

 depravationis aeris , ejusque efFectus in oeconomiam animalem } quippe in eum 

 introduci possunt animalcula , qualia cuniculi , cava'iae cobaiae (cocbons d'inde) etc 5 

 adhiberi adhuc potest ut eudiometrum Yoltanum , dum cognoscenda est acidi 

 carbonic! quantitas in acre retenta : turn in ampullam, cujus capacitas nota est, 

 introducitur potassa in aqua soluta 5 ea aliquantisper agitatur } fit evacuatio aeris } 

 aperiuntur epistomia C et B , per quoe aer intrat 5 mistio agitatur } aer denuo ex- 

 trahilur , idque vigesies trigesiesve repetitur. Si exempl. grat. i oo partes potassas 

 introductae fuissent , cognoscitur quot partes acidi carbonic! sorbuerint a deter, 

 minata aeris quantitate. Si noscenda est oxigenii quantitas , quae in aquae com- 

 positionem intrat} evacuate acre, ampulla impletur oxigenio , ac in earn quoque 

 introducitur hydrogenium , quae gaza inflammantur scintillis electricis , ut in 

 eudiometro Voltano. Apparatus iste a pluribus chimistis jamjam fuerat indicatus , 

 cum a D. Bertholeto perfectus fuit (i). 



12 - 



Vi elastica vaporum ita examinata, verbum modo dicemus de ejus applica- 

 tione in machinis in quibus adhibetur ut vis motrix potentissima : hujus specie! 

 machinae sunt , quae vim habent =-. 5o , = 100 et quidem = 1000 equis, 

 quales in Anglia reperiuntur} quas omnes plerumque constructs sunt prope 

 minas carbononum fossilium. 



Harum machinarnm historiam non indagabo , tantum dicam primas constructas 



(i) II.be tur alia hujus apparatus dispositio fig, 10, ubi tubus T adhibetur, dum noscenda 

 est natura gazorum : hie impletur mercurio , turn ponitur in E, ubi cochlide haeret; E aperi- 

 tuv , decidit mercurius , tubus impletur gaze; turn claudilur E, et ita nihil deperditur. 



