iatentem tenet quantitatem = 4 lcr i 66 quantum exigit aqua, ut sua tempera 

 tura a o ad i oo elevetur , ita , ut unitate una aquae in statu vaporis hac tem- 

 peratura 100 transmissa in 4 > 66 suum pondus aquae liquidas, cujus temperatura 

 est = o ( quod fieri potest ope calorimetri Rumfordii ) , turn habendae sint 5 , 

 66 , quarum temperatura erit = i oo. Sed experientia probatum est vaporem 

 aqueum supra 100 tali proportione caloricum haud amplius sorbere : tune parva 

 calorici quantitas sufficit ad multum augendum vaporis volumen, adeoque vim 

 ejus elasticam in eadem proportione. Vapor his circumstantibus dilatatur, et 

 ut talis caloricum sorbet. 



Experientia pariter demonstravit aerem sua dilatatione caloricum quoque sor- 

 bere. Nam si , posito thermometro in machina pneumatica , exhauriatur aer , hy- 

 drargyrum multum descendens videbitur : ratio autem est , quod aer sua dilata- 

 tione iion secus ac vapor in posteriore casu majora inter particulas suas iiitervalla 

 relinquat. 



Hinc nobis explicatur mirus eflectus vaporis aquei : quando calefit aqua ad 

 temperaturam i oo in vase clause , in quo tune fit a pertura , vapor emissns tarn 

 calidus est, ut si aperturae pars corporis admoveatur, mox comburatur. E contra, 

 ejus temperatura ultra 100 gradus aucta , factoque in vase aditui, pars corporis 

 oblata , nedum calefiat , reirigeratur. Gay-Lussac turn aditui prasbuit globu- 

 lin thermometri , viditque mercurium multum descendentem. Hoc in casu 

 particular vaporis talem habent nisum ad rarefactionem , ut efTusas caloricum 

 adhuc sorbeant a corporibus circumjacentibus. 



Idem phaenomenon praebet aer condensatus , dum fit rarior : in Hungaria re 

 peritur mina , ubi aer condensatur ad 3 au > aut 4 tam partem sui voluminis 5 dum 

 aperitur epistomium , aer magno cum impetu effugit et quoddam corpus uigrum 

 aperturae oblatum videtur glacie cooperiri, licet aer in receptaculo contentus 

 temperaturam quidem habeat =125 ratio est , quod hie sua dilatatione tantum 

 calorici sorbeat , ut vapor , quern coutinet , satis refrigeretur , atque in glaciem 

 mutetur. 



