CAPUT II. 



DE PONDERE VAPORUM. 



':''! s> ' CiiJ, v ; ;.^' Tl /,^iv : ^,, 



Plures physici vaporibus ponderandis operam dederunt. Desaussurius magnam 

 in hoc diligenliam adhibuit. Ut pondus vaporis aquei eruerel, exsiccabat aerem 

 ampulla; cujusdain , in qua ponebat tune lintei vel chartae fragmentum aqua im- 

 l)i 1 1 1 1 in ac pondcratum : illucl ibi linquebat , donee sunima vaporis quantitas esset 

 einissa 5 quod turn cxtractum denuo ponderabat; differentia ponderum lintei aut 

 chartae vaporis pondus indicabat capacitate ampullae suscepti. 



Verum in hisce experimeutis erroris causa aderat : dura ponderabatur lintei 

 aut chartae fragmentum , pars vaporis efiugiebat , hancque computare nequibat , 

 ita , ut verum pondus nunquam invenire posset. 



Gay Lussac alio modo procedit. Namque introducit in spatium vacuum 

 qii.-imii .linn aquae determinatam . spatiura variare potest , adeo . ut experientia 

 fieri possit cum majore rainoreve quanto liquidi , quas ponderanda est. Qua- 

 mobrem eflbrmat parvas ampullas vitreas (fig. i3), quarum capacitas aequi- 

 valet circiter ~ cenlimetro cubico. Fere sphaericae sunt, uno latere tenuis 

 sime elongatae. Ampullam vacuam ponderat libra valde sensili 5 ast turn acre 

 intcriore per lampadem spiritu vini accensam dilatato , in aquam immergit 

 parlem ampullae apertam ; pressio exterior aquam in earn elevat 5 quemad- 

 niodiiin ascendere cogitur in anthliam , acre interiore dilatato , ac proinde 

 miuorem exercente pressionem. Quo peracto , existit adhuc in ampulla aeris 

 qiunilitas ; in ilia fertur aqua ad ebullitionem ; vapor, qui fbrmatur , eflugil 

 cum rcliquo acre ; cumque ampulla posita sit in aqua usque ad partem ejus 

 snperiorem , aquae quantitas eadem manet. Tune in aperturam contorquetur ope 

 calami flamma incerati lili . ac ita clauditur : pondus ampullae non ideo mi- 

 unit . ejus formam solummodo mutat ; earn denuo ponderat 5 turn cognitis 

 pondere aquae ac ejus mole T facile est statuere volumen vaporis ex ea eflbr 



4- 



