( '8 ) 



Illud , quod ab alio diversum sit , huic esse inaequale , sed diversum et quidem 

 omni ex parte diversum. Si itaque rei alicui contigerit mutari , diversam a se 

 et sihi inaequalem evasisse. Passivorum autem , uti supra dictum est , et activorum 

 infinitorum quodcunque , prout cum alio quovis in relationem deveniat , diversa 

 prooreare, et aliud evadere. Jam vero hominem dormientem diversum esse a 

 vigilante , vesanum aut aegrotum a sano , consequenter necessario altero in statu 

 alia procreari, aliosque sensus oriri , eandemque rem vigilanti aliam videri ac 

 somnianti , vesano aliam atque sano. Utroque autem in casu repraesentationibus 

 aeque veritatem esse tribuendam. Jigroto ex. gr. vinum acerbum videri, quod 

 eidem sano duke sit 5 vinum scilicet cum aegro in relatioue potus versatum aliud 

 necessario producere , ac si cum sano congressum intermedium aliquid aliud 

 genuisset. Systema motus itaque hoc argumento nullomodo destrni. 



. 6. Hisce dictis unum lioc tantum superest monstraridum , doctrinae huic 

 confirmatio. a iiq uam inesse necessitatem , qua fulciatur , ne earn ad vanas hypotheses referre 

 et XV cogamur. Hoc autem fit sequentibus : Quo tempore eadem ralione affecti sumus , 

 iidem remanemus , alii itaque alia tantum afFectione reddimur. Aliter vero affici , 

 vel alium sensum nancisci non possumus , nisi cum alia re in relationem deve- 

 niamus : ut enim sensu aliquo affecti simus , aliquid sentiamus necesse est. Ergo 

 sentiens animus per relationem ad rem sensibilem tantum tale aliquid est. Eadem 

 ratione autem et sensibile (objectum) qtiale aliquid non est, nisi sit alicui, dulce 

 enim , et nemini dulce esse , absurdum jure habetur. Qualitas ilaque et objecto 

 eatenus tantum tribui potest , quatenus cum subjecto in relatione versatur. 

 Sequitur inde , neque sentienti , neque sensili existentiam in se competere aii- 

 quam , multo potius eandem ex mutua relatione tantum oriri ; porro , cum relatio 

 ilia respectu cujusvis subjecti alia sit , huic tantum objectum quodcunque tale 

 videri et esse, non autem alii. Denique sensui omni tanquam sentientis exis- 

 tentiae vi naturas suae conjuncto , veritatem competere et quidem summo jure , 

 cum affectio quaevis animi ipsius determinatio habenda sit, cui certitudinem 

 nullo modo possimus denegare. Quibus positis concludere licet, sensum esse 

 scientiam , quum secundum modo allata veritatis necessitatem in se contineat. 

 Derivatur sententia haec ex Homeri et Heraclyti et eorum pedissequorum dog- 



