adversantem', metastasesque producentem , sed etiam vires attractrices , reten- 

 trices , alterantes et repultrices , praeter pneuma , summum vitale principium ^ 

 ad ipsas metastases clarius explicandas admisit Pergamensis medicus. Ex ejus 

 judicio* viribus repullricibus materia impura in partes ignobiliores deponitur^ 

 viriumque attractricium ope in eumdem locum confluit , quo metastasis e- 

 formatur. 



>a *,*.,, . 22? . 



Hisce theoriis , non quomodo , sed unde evenirent metastases explicantibus , 

 palmam diu tribuerunt scholastic! doctores , qui , Galeni sentential derogantes , 

 medicum , ut ita dicam , sacrilegium committere arbitrarentur. Sedecimo autem 

 saeculo , Paracelsus , Helmontius , Sylvius , etc. , chemicis doctrinis , quibus om- 

 nem de re qualibet , dubitandi causam tollere affectabant , metastases illustrare 

 enixi sunt. Eodein fere tempore , Italicas medicinae decus , doctissimus Fabrizio 

 (vulgo Fabricius ab Aquapendente) has morborum mutationes , mat.erie mor 

 bifica trans varias corporis partes infiltrata , constitui docebat } huic autem 

 opinioni, jam saepius in medium prolata, nullo modo, et merito quidem , as- 

 sentiebantur. 



. 228. 



Devictis nondum chemicis theoriis, antiquo humorismo nihilominus mecha- 

 nicisque theoriis in auxilium sumptis illustrabantur metastases , sicuti ex sequen- 

 tibus clarissimi Michaelis Ettmulleri, qui circa annum 1670 florebat, videre pos- 

 sumus : (i) Metastases fiunt , vel partium non admittentium culpa , vel humorum 

 non invehentium vitio. Partes ineptae sunt dum illarum pori et meatus angustiores 

 succos non admittunt , aut retinent. Vitio vero humoram contingit metastasis , 

 dum hi nondum secreti aut fixati sunt. Sic enim secreta pars , partem transeundo , 

 huic adhasret. Quamdiu enim invicem permisti sunt , etiam vias angustiores per- 

 meare possunt , quando vero praecipitatio quaedam facta est , praecipitatum haaret , 



(i) Opera omnia , torn, i , part, a , pag. 276. 



